DENETİM KURULU etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
DENETİM KURULU etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ GENEL KURULUNDA YÖNETİM KURULU VE DENETİM KURULU SEÇİMİ

Genel kurulca verilecek karara göre secimler açık veya gizli oyla yapılır.

Gizli  oy,  açık  tasnifle  yapılan  yönetim  kurulu  ve  denetçiler  seçimlerinde  kooperatifin mühürlü  seçim  kâğıtları  kullanılır.  Bunlar  “hazır  bulunanlar  listesi”ni  imza  eden  ortaklara verilir.

Gizli oylamada, kooperatif mührü ile mühürlenmiş boş oy pusulalarının kullanılması esastır. Ancak,   genel   kurulca   karar   alınmak   kaydıyla   ayrıca   basılı   oy   pusulası   da kullanılabilir.  Genel  kurulun  yalnızca  basılı  oy  pusulası  kullanılması  yolunda  alacağı  karar geçersizdir.

Genel  kurulda  kooperatif  mührü  ile  mühürlenmiş  boş  oy  pusulaları  ve  basılı oy pusulalarından başkaca bir pusula seçim için kullanılmaz.

Matbaada basılmış veya yazı makinesi ile yazılmış ya da çoğaltılmış oy pusulaları basılı oy pusulası sayılır.

Seçimlerde oy pusulalarına yönetim kurulu, denetim kurulu ve birlik temsilcisi kadar asil ve aynı sayıda yedek üye adayı ortak numaraları ile birlikte ayrı ayrı bölümler halinde yazılır.

Oy  pusulalarına  organlar  ve  birlik  temsilcileri  için  seçilecek  üye  sayısından  fazla isim  yazılır  ise  fazla  isim  yazılı  bölüm  iptal  olunur.

Oy  pusulalarındaki  isimlerin  üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması mümkündür.

Seçimlerde   en   çok   oy   alanlar   seçilmiş   sayılır.

Oyların   eşitliği   halinde   Divan Başkanının uygun göreceği şekilde kura çekimi yapılır.

Seçilmiş olan yedeklerin sıralaması oy sayısına göre yapılır.

Oylarda eşitlik halinde listedeki sıralama esas alınır. Basılı  oy  pusulaları  için  de  aynı  şartlara  uyulur.

Ortaklar  oylarını  tasnif  heyetinin önünde seçim sandığına atarlar.

Tasnife başlanıldığında oy sayıları ortak sayısı ile kontrol edilir. Fazla çıktığı zaman oy pusulaları açılmadan fazlalıklar iptal edilir. Yönetim  kurulu  üyeleri,  denetçiler ve  birlik  temsilcisi  seçiminde  bir  tek  oy  sandığı kullanılır.

Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır.

Tasfiye halindeki Konut Yapı Kooperatifinde yönetim ve denetim kurullarının durumu nedir?

Konut Yapı Kooperatifi Örnek Ana sözleşmesinin 44. maddesinde, “Yönetim Kurulunun, kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetlerini yöneten ve onu temsil eden icra organı olduğu; aynı Ana sözleşmenin 87. maddesinde de, Tasfiye Kurulunun, tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlü bulunduğu ve yine yukarıda belirtilen maddelerde ayrıca gerek yönetim kurulunun ve gerekse tasfiye kurulunun görev ve yetkilerine ilişkin hükümlere yer verildiği bilinmektedir.

Yukarıda belirtilen ana sözleşme hükümlerinden anlaşılacağı gibi; yönetim kurulu ile tasfiye kurulunun görevleri arasında işlevi bakımından büyük farklılıklar bulunmakta, kooperatifin tasfiye haline girmesiyle tasfiye kurulu seçilmekle birlikte bu durum kooperatif yönetim kurulunun yürütme organı niteliğini değiştirmemekte, ancak yönetim kurulunun görevleri nitelikleri gereği tasfiye kurulunca yapılamayan işlemlerle sınırlı kalmaktadır. Nitekim, Türk Ticaret Kanununun 440/1 maddesinde yer alan, “...... tasfiye haline girince; organların vazife ve selahiyetleri, tasfiyenin yapılabilmesi için zaruri olan, fakat mahiyetleri icabı tasfiye memurlarınca yapılamayan muamelelere inhisar eder” hükmü karşısında, yönetim ve denetim kurulları seçimlerinin yapılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, Ana sözleşmenin 86. maddesi uyarınca; genel kurul tarafından, yönetim kurulunun tasfiye işlerini yürütmek üzere görevlendirilmesi mümkün bulunmaktadır.

Denetim Kurulu üyeleri genel kurulu toplantıya çağırabilir mi?

1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 43. maddesine göre, gerektiğinde denetçiler kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir. Bu çerçevede, denetçilerin gerektiğinde genel kurulu toplantıya çağırmadan önce yönetim kurulu üyelerinin onayını almasına gerek bulunmamaktadır.

Kooperatiflerde genel kurulda ibra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri görevine devam edebilir mi?

İbra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri aynı genel kurulda bu göreve tekrar seçilemezler.Bu husus denetim kurulu üyeleri için de geçerlidir (Anasözleşme Md. 36).
İbra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davası açılabilmesi için bu konuda genel kurulca karar verilmiş olması gereklidir (Anasözleşme Md. 36).

Kooperatiflerde genel kurulda ibra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri görevine devam edebilir mi?

İbra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri aynı genel kurulda bu göreve tekrar seçilemezler.Bu husus denetim kurulu üyeleri için de geçerlidir (Anasözleşme Md. 36).
İbra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davası açılabilmesi için bu konuda genel kurulca karar verilmiş olması gereklidir (Anasözleşme Md. 36).

Kooperatiflerde yönetim kurulu üyeleri genel kurulda kendi ibraları esnasında oy kullanabilir mi?

Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar (Dolayısıyla yönetim kurulu)  yönetim kurulunun (kendi) ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar (Kooperatifler Kanunu Md.50).

Kooperatiflerde yönetim kurulu üyeleri genel kurulda kendi ibraları esnasında oy kullanabilir mi?

Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar (Dolayısıyla yönetim kurulu)  yönetim kurulunun (kendi) ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar (Kooperatifler Kanunu Md.50).

Kooperatiflerde Denetim Kurulunun Sorumlulukları

Denetim kurulu üyeleri, kanun ve ana sözleşme ile kendilerine verilen görevleri yerine getirmedikleri takdirde ortaya çıkacak sonuçlardan bizzat sorumlu olur.

Denetim kurulu üyelerinin görevi olduğu halde yapmadığı bir durumdan ortaya çıkan zararlar için tazminat davası açılabilir. Dava açma süresi zarara neden olan denetim kurulu üyesinin öğrenilmesinden itibaren 2 yıldır. Dava kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesine, bu mahkemenin o yerde bulunmaması durumunda ise Asliye Hukuk Mahkemesine açılır.

Kooperatiflerde Denetim Kurulunun Sorumlulukları

Denetim kurulu üyeleri, kanun ve ana sözleşme ile kendilerine verilen görevleri yerine getirmedikleri takdirde ortaya çıkacak sonuçlardan bizzat sorumlu olur.

Denetim kurulu üyelerinin görevi olduğu halde yapmadığı bir durumdan ortaya çıkan zararlar için tazminat davası açılabilir. Dava açma süresi zarara neden olan denetim kurulu üyesinin öğrenilmesinden itibaren 2 yıldır. Dava kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesine, bu mahkemenin o yerde bulunmaması durumunda ise Asliye Hukuk Mahkemesine açılır.

Kooperatiflerde Denetim Kurulunun Görevleri

Genel kurul adına denetim görevini yapan denetim kurulunun görevlerini şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Kooperatif defterlerinin düzenli olarak tutulup tutulmadığını saptamak
  • Yıllık bilanço ve sonuç hesaplarını inceleyerek bu husustaki görüşlerini birlikte veya tek başına genel kurula bir raporla bildirmek,
  • Her yıl yazılı bir rapor hazırlayarak tekliflerini genel kurula sunmak
  • Yönetim kurulu üyelerinin gerekli şartları taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, toplantı nisabının kaybedilmesi halinde boşalan bu üyeliklere geciktirilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak,
  • Uygun gördükleri teklifleri yönetim kurulu ve genel kurul toplantıları gündemine koydurmak,
  • Kooperatif sırlarını ve ortaklar hakkındaki sırları saklamak
  • Ayda en az bir kere kooperatif defter ve belgelerini incelemek, kasasını saymak
  • Kooperatif işlemlerinden bilgi edinmek ve gerekli kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlamak amacıyla en az üç ayda bir defa kooperatifin defterlerini incelemek,
  • En az üç ayda bir defa kooperatifin nakit mevcudu ile menkul değerlerini kontrol etmek,
  • Bütçe, bilanço ve gelir-gider cetvelini denetlemek,
  • Yönetim kurulunun ihmali halinde genel kurulu olağan veya olağanüstü toplantıya davet etmek,
  • Denetim kurulu üyeleri, görevleri çerçevesinde işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, kanun ve ana sözleşmeye aykırı hareketleri bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde aynı zamanda genel kurula haber vermekte yükümlüdürler.
  • Yönetim kurulu üyelerinin kanun ve ana sözleşme hükümleri ile iyi niyet esaslarına uygun davranmalarına nezaret etmek,
  • Kooperatif ortaklarının, yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personeli hakkındaki şikâyetlerini incelemek ve inceleme sonucu yıllık raporunda açıklamak,
  • Denetim kurulu üyeleri, kooperatifi genel kurul toplantısına çağırma yetkisi hariç olmak üzere kendilerine kanun ve ana sözleşme ile verilen görev ve yetkileri, gerektiğinde tek başlarına da kullanabilirler.
  • Denetim kurulu üyeleri, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılırlar. Ancak, yönetim kurulu toplantılarında oy kullanamazlar.

Kooperatiflerde Denetim Kurulunun Görevleri

Genel kurul adına denetim görevini yapan denetim kurulunun görevlerini şu şekilde sıralayabiliriz:
  • Kooperatif defterlerinin düzenli olarak tutulup tutulmadığını saptamak
  • Yıllık bilanço ve sonuç hesaplarını inceleyerek bu husustaki görüşlerini birlikte veya tek başına genel kurula bir raporla bildirmek,
  • Her yıl yazılı bir rapor hazırlayarak tekliflerini genel kurula sunmak
  • Yönetim kurulu üyelerinin gerekli şartları taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, toplantı nisabının kaybedilmesi halinde boşalan bu üyeliklere geciktirilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak,
  • Uygun gördükleri teklifleri yönetim kurulu ve genel kurul toplantıları gündemine koydurmak,
  • Kooperatif sırlarını ve ortaklar hakkındaki sırları saklamak
  • Ayda en az bir kere kooperatif defter ve belgelerini incelemek, kasasını saymak
  • Kooperatif işlemlerinden bilgi edinmek ve gerekli kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlamak amacıyla en az üç ayda bir defa kooperatifin defterlerini incelemek,
  • En az üç ayda bir defa kooperatifin nakit mevcudu ile menkul değerlerini kontrol etmek,
  • Bütçe, bilanço ve gelir-gider cetvelini denetlemek,
  • Yönetim kurulunun ihmali halinde genel kurulu olağan veya olağanüstü toplantıya davet etmek,
  • Denetim kurulu üyeleri, görevleri çerçevesinde işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, kanun ve ana sözleşmeye aykırı hareketleri bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde aynı zamanda genel kurula haber vermekte yükümlüdürler.
  • Yönetim kurulu üyelerinin kanun ve ana sözleşme hükümleri ile iyi niyet esaslarına uygun davranmalarına nezaret etmek,
  • Kooperatif ortaklarının, yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personeli hakkındaki şikâyetlerini incelemek ve inceleme sonucu yıllık raporunda açıklamak,
  • Denetim kurulu üyeleri, kooperatifi genel kurul toplantısına çağırma yetkisi hariç olmak üzere kendilerine kanun ve ana sözleşme ile verilen görev ve yetkileri, gerektiğinde tek başlarına da kullanabilirler.
  • Denetim kurulu üyeleri, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılırlar. Ancak, yönetim kurulu toplantılarında oy kullanamazlar.

Kooperatif Denetim Kuruluna Üye Seçimi

Denetim kurulu üyeleri, genel kurulca seçilir. Denetim kuruluna en az bir kişi seçilebilir. Denetim kurulunun görev süresi en az bir yıldır. Genel kurul yedek denetçiler de seçebilir. Denetçilerin ve yedeklerinin kooperatif ortaklarından olması şart değildir. Kooperatif kuruluşu sırasında ilk denetim kurulu üyeleri ana sözleşme ile atanır.
Denetim kurulu üyelerinin istifa ederek görevden çekilmeleri durumunda, yerlerine en çok oy alan yedekleri geçer. Yedeklerle beraber üye sayısı genel kurulca belirlenen sayının altına düştüğü takdirde, mevcut üye veya üyeler ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere yerine birisini seçerler. Yedeklerde dahil toptan boşalma olursa, yönetim kurulunca, denetçilerin seçilmesi amacıyla genel kurul derhal toplantıya çağırılır.
Kanun ile Bakanlıklarca hazırlanan ve uygulanan Örnek Ana sözleşmelerde denetim kuruluna seçilebilmenin şartları şunlardır:
  • Medeni haklan kullanma yeterliliğine sahip olması,
  • T.C vatandaşı olmak
  • Yönetim Kurulu üyesi olmamak
  • Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre mahkum olmamak,
  • Aynı zamanda kooperatifte yönetim kurulu üyesi, bu üyelerden birinin eşi, kooperatif personeli veya yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü derece dahil kan ve sıhri hısım olmamak, yönetim kurulu üyeleriyle aralarında iş ortaklığı bulunmamak.
Denetim kurulu üyeleri, kooperatifin ve kooperatifin bağlı olduğu üst kuruluşların hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak yahut başka bir şekilde ücretli görev alamazlar.

Denetim kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları, kooperatif ve kooperatifin bağlı bulunduğu üst kuruluşlar ile bunların % 50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak veya başka bir şekilde ücretli olarak işe alınamazlar.

Kooperatif Denetim Kuruluna Üye Seçimi

Denetim kurulu üyeleri, genel kurulca seçilir. Denetim kuruluna en az bir kişi seçilebilir. Denetim kurulunun görev süresi en az bir yıldır. Genel kurul yedek denetçiler de seçebilir. Denetçilerin ve yedeklerinin kooperatif ortaklarından olması şart değildir. Kooperatif kuruluşu sırasında ilk denetim kurulu üyeleri ana sözleşme ile atanır.
Denetim kurulu üyelerinin istifa ederek görevden çekilmeleri durumunda, yerlerine en çok oy alan yedekleri geçer. Yedeklerle beraber üye sayısı genel kurulca belirlenen sayının altına düştüğü takdirde, mevcut üye veya üyeler ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere yerine birisini seçerler. Yedeklerde dahil toptan boşalma olursa, yönetim kurulunca, denetçilerin seçilmesi amacıyla genel kurul derhal toplantıya çağırılır.
Kanun ile Bakanlıklarca hazırlanan ve uygulanan Örnek Ana sözleşmelerde denetim kuruluna seçilebilmenin şartları şunlardır:
  • Medeni haklan kullanma yeterliliğine sahip olması,
  • T.C vatandaşı olmak
  • Yönetim Kurulu üyesi olmamak
  • Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre mahkum olmamak,
  • Aynı zamanda kooperatifte yönetim kurulu üyesi, bu üyelerden birinin eşi, kooperatif personeli veya yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü derece dahil kan ve sıhri hısım olmamak, yönetim kurulu üyeleriyle aralarında iş ortaklığı bulunmamak.
Denetim kurulu üyeleri, kooperatifin ve kooperatifin bağlı olduğu üst kuruluşların hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak yahut başka bir şekilde ücretli görev alamazlar.

Denetim kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları, kooperatif ve kooperatifin bağlı bulunduğu üst kuruluşlar ile bunların % 50’den fazla hissedarı oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi olamazlar, personel olarak veya başka bir şekilde ücretli olarak işe alınamazlar.

Kooperatif Denetim Kurulu

Kooperatif denetimi;
  • Kooperatif yapısının,
  • Faaliyetlerinin,
  • İşlem ve hesaplarının, yanlışlık, çelişki veya tutarsızlık içerip içermediğinin; kanun, ana sözleşme, yönetmelik hükümleri, genel kurul kararları ve iyi niyet esasları çerçevesinde izlenmesi ve gözlenmesi için yapılan tüm çalışmaları ifade eder. Kooperatifin denetimi için görevlendirilen kurula denetim kurulu denir.

Kooperatif Denetim Kurulu

Kooperatif denetimi;
  • Kooperatif yapısının,
  • Faaliyetlerinin,
  • İşlem ve hesaplarının, yanlışlık, çelişki veya tutarsızlık içerip içermediğinin; kanun, ana sözleşme, yönetmelik hükümleri, genel kurul kararları ve iyi niyet esasları çerçevesinde izlenmesi ve gözlenmesi için yapılan tüm çalışmaları ifade eder. Kooperatifin denetimi için görevlendirilen kurula denetim kurulu denir.

Kooperatiflerde Genel Kurulda Bilânçonun Tasdiki ve İbra

Bilançonun onaylanmasına ilişkin genel kurul kararı, kararda aksine açıklık bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin ibrası sonucunu doğurur. Bununla birlikte, bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi belirtilmemişse veya bilanço kooperatifin gerçek durumunun görülmesine engel olacak bazı hususları içeriyorsa ve bu hususta bilinçli hareket edilmişse onama ibra etkisini doğurmaz.
Denetim raporunun okunmasından önce bilânço ile hesapların kabulü hakkında verilen kararlar geçerli değildir. İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.

Kooperatiflerde Genel Kurulda Bilânçonun Tasdiki ve İbra

Bilançonun onaylanmasına ilişkin genel kurul kararı, kararda aksine açıklık bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin ibrası sonucunu doğurur. Bununla birlikte, bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi belirtilmemişse veya bilanço kooperatifin gerçek durumunun görülmesine engel olacak bazı hususları içeriyorsa ve bu hususta bilinçli hareket edilmişse onama ibra etkisini doğurmaz.
Denetim raporunun okunmasından önce bilânço ile hesapların kabulü hakkında verilen kararlar geçerli değildir. İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.

Üretici Birliği denetim kurulunun görev ve yetkileri nelerdir?

Denetim kurulu, genel kurulun kendi üyeleri arasından seçtiği üç üyeden oluşur. Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir. Denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: 

  • Birlik bilanço ve defterlerini incelemek, 
  • Yönetim kurulunun faaliyetleri ile ilgili yapılan denetim raporunu genel kurulun onayına sunmak, 
  • Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.