Tarım kredi kooperatifleri ve bölge birlikleri tarımsal üretici birliklerine üye olabilir mi?

07.09.2005 tarih ve 4202 sayılı Hukuk Müşavirliği Görüşü: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş ve Esaslarına ilişkin yönetmeliğin 15. maddesinde mevcut tarımsal örgütlerin uyumunda göz önünde bulundurulacak kriterler belirtilmiştir. Çeşitli kanunlarla kurulmuş birlikler ve kooperatif birlikleri hangi ürün veya ürün grubunda faaliyet gösteriyorlarsa bu yönetmelikte belirlenen kriterleri taşıması halinde üretici birliğine üye/kurucu üye olabilir. Mevcut örgütlerin üretici birliğine üye olmaları konusunda, yönetim kuruluna yetki verilmesine dair genel kurullarından alacakları kararı üyelik esnasında ibraz etmeleri gerekir.

Diğer üretici organizasyonlarına tanınan vergi ve muafiyetler, tarımsal üretici birliklerine tanınabilir mi?

Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunun 19. maddesinde “Birliğe ait her türlü taşınır ve taşınmaz mallar, bunların alım, satım, inşa ve kullanımları ile birlikçe yürütülen hizmet ve faaliyetler damga vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç ve katkı payından muaftır” hükmü bulunmakla birlikte, ilgili vergi kanunlarında tarımsal üretici birlikleri hakkında muafiyet ile ilgili hükümler bulunmadığından, birlikler söz konusu muafiyetlerden yararlanamamaktadır.

Kapasite yetersizliğinden dolayı birkaç ilçe bir araya gelerek üretici birliği kurabilir mi?

5200 Sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunun 4. maddesinde yer alan asgari ilçe düzeyinde kurulur ifadesinden, birkaç ilçe bir araya gelerek üretici birliği kurabileceği anlaşılmaktadır.

İl ve ilçe üretici birliğinin kurulmuş olduğu yerlerde aynı ilçeden il birliğine üye olmuş üreticiler faaliyetlerine nasıl devam etmelidir?

11.01.2008 tarih ve 286 sayılı Hukuk Müşavirliği görüşü: İl ve ilçe üretici birliğinin kurulmuş olduğu yerlerde, aynı ilçeden il birliğine üye olmuş üreticilerin üyeliklerinin devam eder. Ancak desteklemeler ve bunun yanında diğer mali konularda mükerrer ödemeye meydan verilmemesine özen gösterilmesi gerekmektedir.

Aynı ürün veya ürün grubunda il bazında kurulan üretici birliği, aynı amaçlı olarak ilçede de kurulmuş üretici birliğinin bulunduğu ilçelerden de üye kaydı yapabilirler mi?

İl birliği şeklinde kurulan üretici birliği, aynı amaçlı olarak ilçede de kurulmuş olan üretici birliğinin bulunduğu ilçelerden de üye kaydı yapabilir.

Üretici birliği fesih işlemleri nasıl yapılır?

Birlik genel kurulu her zaman birliğin feshine karar verebilir. Feshe karar verebilmek için genel kurula katılma hakkına sahip olan üyelerin en az üçte ikisinin toplantıya katılması şarttır. Birinci toplantıda çoğunluk elde edilemezse ikinci toplantıda çoğunluk şartı aranmaz. Ancak fesih hakkında kararlar hazır bulunan üyelerin 2/3’ünün çoğunluğunun kararı ile alınır. 
İkinci toplantıda hazır bulunan üyelerin sayısı yönetim ve denetim kurulu asil üye sayısının iki katından az olmamalıdır. 
Birliğin feshi yönetim kurulu tarafından 7 gün içinde en büyük mülki amire yazı ile bildirilir. 
Birlik fesih olduktan sonra birliğin bütün para ve malları benzer amaçlı başka bir teşekküle veya vakfa devir edilir.

Üretici birliği tüzük değişikliği nasıl yapılır?

Tüzüğün, değiştirilmesi istenen hükümleri yönetim kurulunun kararı ile birlikte Tüzüğün değiştirilmesi istenen maddelerinin eski ve yeni hali Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça tüzük değişikliğine onay verildikten sonra, değişecek maddelerinin eski ve yeni hali mahalli gazetede ilan edilerek 15 gün önce üyelere duyurulur. 
Tüzük değişikliğinin yapılabilmesi için, birliğe kayıtlı üyelerin en az 2/3’ ünün toplantıya katılmış olması şartı aranır. Tüzük değişikliği kararlarında da bu üyelerin de 2/3’ ünün oyu gerekir.
İlk toplantıda çoğunluğun sağlanamaması halinde ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz ve toplantıya katılan üyelerin 2/3’ünün oyu ile tüzük değişikliği yapılabilir. Ancak ikinci toplantıya katılan üyelerin sayısı yönetim ve denetim kurulu asil üyeleri toplamının iki katından az olamaz.

Üretici Birliği denetim kurulunun görev ve yetkileri nelerdir?

Denetim kurulu, genel kurulun kendi üyeleri arasından seçtiği üç üyeden oluşur. Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir. Denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır: 

• Birlik bilanço ve defterlerini incelemek, 
• Yönetim kurulunun faaliyetleri ile ilgili yapılan denetim raporunu genel kurulun onayına sunmak, 
• Gerektiğinde genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.

Üretici Birliğinde iki dönem yönetim kuruluğu başkanlığı yapanlar üçüncü kez yönetim kurulu başkanlığına seçilebilirler mi?

Hayır seçilemezler, üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı görevinde bulunanlar, aradan bir seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve seçilemezler.

Tarımsal üretici birliği yönetim kurulunun görev yetki ve sorumlulukları nelerdir?

• Üye kabul etmek, genel kurul gündemini tespit etmek, 
• faaliyet programlarını hazırlamak ve genel kurulu toplantıya çağırmak, 
• Birlik muhasebe kayıtlarını bilanço esasına göre tutmak ve tahmini bütçe, 
• Kesin hesap ve aktarma tekliflerini, aylık mizan ve bunlara ait raporları sunmak, 
• Birlik personelinin atamasını yapmak ve görevine son vermek,
• Birliğe hizmet satın almak, genel kurulun verdiği yetki çerçevesinde birliğin taşınır ve taşınmaz mal alımı ve satımını yapmak, birliğin mallarını yönetmek ve korumak, birliğin faaliyet alanı içerisindeki ürün veya ürün grubu ile ilgili piyasa fiyatlarını takip etmek, pazar araştırması yapmak ve yaptırmak,
• Ürün veya ürün grubunun kalitesini yükseltmek için gerekli kişi, kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapmak.

Tarımsal üretici birliği genel kurulunun toplanma şekli ve zamanı nasıldır?

Genel kurul, olağan ve olağanüstü olarak iki şekilde toplanır. İlk genel kurul, birlik tüzüğünün bakanlıkça tescilini müteakip ilk 6 ay içinde yapılır. 
Geçici yönetim kurulunca üye olarak kabul edilen bütün üreticiler ilk genel kurula katılırlar. Müteakiben yapılacak genel kurul toplantılarına da yine yönetim kurulunca birliğe üye olarak kabul edilen bütün üreticiler katılmak hakkına sahiptirler. 
Genel kurul toplantıları, toplantı gününden en az 15 gün önce gündemi, toplantı tarihi, yeri ve saati belirtilmek suretiyle mahalli gazetede yapılacak ilan ile yapılır. 
Genel kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa, ikinci toplantı bir hafta sonra ve çoğunluk şartı aranmadan aynı gündem ile, aynı yer ve saatte yapılır. Ancak ikinci toplantıda kurucu üye sayısı olan en az on altı üyenin katılması şarttır. 
Genel kurul yönetim kurulu veya denetim kurulunun kararı ile veya genel kurul üyelerinin 1/3’ünün yazılı talebi ile toplantıya çağırabilir. 
Olağan genel kurul toplantıları her yıl şubat ayı içinde yapılır. 
Genel kurulla ilgili ilanın mahalli gazetede yayımından sonra birliğe ortak olanlar genel kurulda oy kullanamazlar. 
Genel kurullarda Bakanlık temsilcisi bulundurulması zorunludur. Bakanlık temsilcisi İl Müdürlüğünden talep edilir.

Üretici Birliği genel kurulunun görev ve yetkileri nelerdir?

Yönetim ve denetim kurulu üyelerini seçmek, çalışma raporlarını incelemek, Yönetim kurulu ile denetim kurulu raporlarının ibra edilip edilmemesine karar vermek, kesin hesapları kabul veya reddetmek, yönetim kurulunun teklif edeceği bütçe ve çalışma programını görüşerek onaylamak, personel işlemleri, taşınır ve taşınmaz mal alım veya satımı ile üyelik aidatlarının belirlenmesi hususunda yönetim kuruluna yetki vermek, birlik aracılığı ile pazarlanan ürünlerin satış bedelinin binde ikisini aşmamak üzere kesilecek hizmet payını tespit etmek, merkez birliğine temsilci seçmek, üyelikten çıkarılmayı onaylamak, diğer karar ve tedbirleri almaktır.

Tarımsal üretici birliğinin organları nelerdir?

Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kuruludur.

Tarımsal üretici birliği kurmak için su ürünlerinde üretim kapasitesi ne kadar olmalıdır?

a) Yetiştiricilikte 

1) Deniz ürünleri: Bu ürün bazında kurulacak birliğin asgarî üretim kapasitesi yıllık üç yüz ton olması gerekir. 
2) İç su Ürünleri: Bu ürün bazında kurulacak birliğin asgarî üretim kapasitesi seksen ton olması gerekir. 

b) Avcılıkta 

1) Deniz ürünleri: Bu ürün bazında kurulacak birliklerin asgarî üretim kapasitesi yıllık bin altı yüz ton olması gerekir. 
2) İç su ürünleri: Bu ürün bazında kurulacak birliklerin asgarî üretim kapasitesi yıllık dört yüz ton olması gerekir.

Organik üretimle ilgili kurulan üretici birliklerinde kapasite şartı aranır mı?

Organik tarımsal üretim sistemi ile yetiştirilen ürünlerde üretim yapan yetiştiricilerin kuracağı birliklerde üretim kapasitesi şartı aranmaz. Ancak bu üretim sistemi ile üretim yapanların kuracakları birlik yetiştiricilerinden kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşundan organik üretim yaptığını belirten bir belge almaları şartı aranır.

Tarımsal üretici birliği kurmak için hayvansal üretimde kapasite nasıl belirlenir?

Sütte; Bu ürün bazında kurulacak birliğin, asgarî pazarlanabilir süt üretimi yıllık üç bin altı yüz ton olması gerekir. Kırmızı ette; Bu ürün bazında kurulacak birliğin, asgarî pazarlanabilir et üretimi yıllık üç yüz yirmi ton olması gerekir. Kanatlı hayvan etinde; Bu ürün bazında kurulacak birliğin, asgarî yüz bin adet yıllık üretim kapasitesine sahip olması gerekir. Yumurtada; Bu ürün bazında kurulacak birliğin, asgarî yumurta üretimi yıllık onaltı milyon adet olması gerekir. Balda; Bu ürün bazında kurulacak birliğin, asgarî bal üretim kapasitesi yıllık yirmidört ton olması gerekir. Koza veya ham ipekte; Bu guruptan kurulacak birliğin, asgarî üretim kapasitesi yıllık dört yüz kilogram olması gerekir.

Tarımsal üretici birliği kurmak için bitkisel üretimde kapasite nasıl belirlenir?

Bitkisel üretim grubunda yer alan ürün veya ürün grubunda kurulacak üretici birliklerini oluşturan üreticilerin toplam asgarî üretim miktarı, ürün veya ürün gurubu bazında ilçedeki toplam üretimin yüzde onunu teşkil etmesi gerekir. Bir ilçedeki aynı ürün veya ürün gurubu bazındaki üretim, ilin toplam üretiminin yüzde ellisini aşıyorsa birinci fıkrada belirtilen kapasite şartı asgarî yüzde beş olarak uygulanır.

Üretici birlikleri gelirlerinden üyelerine pay dağıtabilir mi?

Birlikler, üyelerine gelirlerinden pay dağıtamazlar.

Tarımsal üretici birliklerinin gelirleri nelerdir?

Üyelik aidatları, üyelere sağlanan danışmanlık hizmetleri karşılığında alınan ücretler, yurt içi ve yurt dışından sağlanan bağış, fon ve yardımlar, taşınır ve taşınmaz mallardan elde edilen gelirler, reklam, tanıtım ve yayın gelirleri, birlik aracılığı ile pazarlanan ürünlerin satış bedeli üzerinden kesilecek hizmet payı ve diğer gelirlerdir.

Tarımsal üretici birliğinde üyelikten çıkma hakkı

Üye kendi isteğiyle üyelikten her zaman çıkabilir. Bu durum yönetim kurulu kararı ile kesinleşir. Çıkan üyenin birliğe olan borç ve alacaklarını ayrılış tarihi itibariyle kapatması zorunludur. Ayrılan kişinin üye olduğu dönemlere ait çıkabilecek herhangi bir borç veya alacağı saklıdır. Üyenin ölümü halinde üyeliği kendiliğinden düşer, borç ve alacakları mirasçılarına intikal ettirilir.