KOOPERATİF GENEL KURULUNDA BİRLEŞME KARARI İÇİN 3/4 ÇOĞUNLUK HANGİ HALLERDE ARANIR

Birleşme neticesinde dağılan kooperatifin ortakları için şahsi sorumluluk veya ek ödeme yükümlülüğü doğduğu veya ağırlaştığı taktirde birleşme kararı, ancak bütün ortakların 3/4'ünün çoğunluğu ile verilebilir.  (Kooperatifler Kanunu m. 84/11).

KOOPERATİF GENEL KURULUNDA KARAR YETER SAYISI İÇİN 2/3 ÇOĞUNLUK HANGİ HALLERDE GEREKİR

• Kooperatifler Kanunu m. 51 genel kurulda ağırlaştırılmış karar yeter sayısı ve hangi hallerde alınacağı göstermiştir. 

1. Kooperatiflerin dağılması, 
2. Diğer bir kooperatifle birleşmesi ve 
3. Kooperatif anasözleşmesinin değiştirilmesinde karar alınabilmesi için fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gerekmektedir. Hükümde bulunan "fiilen" kelimesi ile hazır bulunanlar tarafından kullanılan oylar kastedilmektedir. Anasözleşme bu kararların alınması için oy çoğunluğu hakkında daha ağır hükümler koyabilecektir.

Kooperatiflerde dağılma ve tasfiye

• Kooperatifin dağılma sebepleri nelerdir? 
• Kooperatif tasfiye işlemleri nasıl gerçekleştirilir?

İki kooperatifin birleşme kararı alması halinde yönetim kurulunca yapılacak işlemler nelerdir?

Bir kooperatif bütün aktif ve pasifiyle diğer bir kooperatif tarafından devralınmak suretiyle dağıldığı takdirde, devralan kooperatifin yönetim kurulu dağılan kooperatifin tasfiye hakkındaki hükümlerine göre alacaklarını bildirmeye çağırır, dağılan kooperatifin malvarlığı, borçları ödeninceye veya teminata bağlanıncaya kadar ayrı olarak idare edilir.Yönetimi, devralan kooperatifin yönetim kurulu üyeleri üzerine alır.Devralınan Kooperatifin dağılması ticaret siciline tescil ettirilir, borçları ödendikten veya teminata bağlandıktan sonra kooperatifin kaydı sildirilir (Kooperatifler Kanunu Md.84).

İki kooperatifin birleşme kararı alması halinde yönetim kurulunca yapılacak işlemler nelerdir?

Bir kooperatif bütün aktif ve pasifiyle diğer bir kooperatif tarafından devralınmak suretiyle dağıldığı takdirde, devralan kooperatifin yönetim kurulu dağılan kooperatifin tasfiye hakkındaki hükümlerine göre alacaklarını bildirmeye çağırır, dağılan kooperatifin malvarlığı, borçları ödeninceye veya teminata bağlanıncaya kadar ayrı olarak idare edilir.Yönetimi, devralan kooperatifin yönetim kurulu üyeleri üzerine alır.Devralınan Kooperatifin dağılması ticaret siciline tescil ettirilir, borçları ödendikten veya teminata bağlandıktan sonra kooperatifin kaydı sildirilir (Kooperatifler Kanunu Md.84).

Kooperatiflerde Dağılma Sebepleri

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 81’inci maddesinde dağılma sebepleri belirtilmiştir. Buna göre kooperatif:

• Ana sözleşme gereğince (Örnek ana sözleşmelerde ortak sayısının 7’den aşağı düşmesi veya amacını gerçekleştirmesi üzerine kooperatiflerin dağılabileceğine ilişkin hüküm konulmuştur),
• Genel kurul kararıyla,
• İflasın açılmasıyla,
• Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, ilgili Bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine,
• Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle,
• Üç yıl olağan genel kurul toplantısını yapmaması halinde,
• Amacına ulaşma imkânı kalmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alınacak kararla dağılır.

Kooperatiflerde Dağılma Sebepleri

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 81’inci maddesinde dağılma sebepleri belirtilmiştir. Buna göre kooperatif:

• Ana sözleşme gereğince (Örnek ana sözleşmelerde ortak sayısının 7’den aşağı düşmesi veya amacını gerçekleştirmesi üzerine kooperatiflerin dağılabileceğine ilişkin hüküm konulmuştur),
• Genel kurul kararıyla,
• İflasın açılmasıyla,
• Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, ilgili Bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine,
• Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle,
• Üç yıl olağan genel kurul toplantısını yapmaması halinde,
• Amacına ulaşma imkânı kalmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alınacak kararla dağılır.

Bir Ortağın Ölümü veya Ayrılmasından ya da Kooperatifin Dağılmasından Sonraki Sorumluluğu

Kooperatiflerde bir ortağın ölümü veya herhangi bir nedenle kooperatiften ayrılması durumunda, ölüm veya ayrılışının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl veya ana sözleşmeyle belirlenen süre içinde sorumluluğu devam eder. Ölen veya ayrılan bir ortağın kooperatif borçlarından sorumlu tutulabilmesi için;

• Ölen veya ayrılan ortağın sınırlı ya da sınırsız sorumluluğunun olması veya ek ödeme yükümlülüğünün bulunması,
• Ortağın ölüm veya diğer bir nedenle kooperatiften ayrılmış olması, ölen ortağın mirasçılarının mirası reddetmemiş ve ortaklığı da devam ettirmemiş olmaları,
• Ölüm veya ayrılışın kesinleştiği tarihten itibaren, anasözleşme ile belirlenen bir süre içinde, anasözleşmede süre verilmemişse bir yıl içinde kooperatifin iflasına karar verilmiş olması,
• Sorumlu tutulacak kooperatif borçlarının ölüm veya ayrılma tarihinden önce olmuş olması gereklidir.

Dağılan veya tasfiye durumuna giren bir kooperatifin bu durumu ticaret siciline tescil ettirilir. Dağılmanın tescil edildiği tarihteki kooperatif ortaklarının sorumlu tutulabilmesi için;

• Kooperatifin dağılmış ve dağılmanın ticaret siciline tescil edilmiş olması,
• Kooperatifin tasfiyesi sırasında borçlarının alacaklarından fazla olduğunun tasfiye memurları tarafından beyan edilmesi ve kanıtlanması,
• Tasfiye memurlarınca yapılacak beyan ve ispatın, dağılmanın tescilinden itibaren bir yıl veya ana sözleşme ile belirlenen süre içinde yapılması, bu süre içinde kooperatifin iflasına karar verilmesi gerekir.

Bir Ortağın Ölümü veya Ayrılmasından ya da Kooperatifin Dağılmasından Sonraki Sorumluluğu

Kooperatiflerde bir ortağın ölümü veya herhangi bir nedenle kooperatiften ayrılması durumunda, ölüm veya ayrılışının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl veya ana sözleşmeyle belirlenen süre içinde sorumluluğu devam eder. Ölen veya ayrılan bir ortağın kooperatif borçlarından sorumlu tutulabilmesi için;

• Ölen veya ayrılan ortağın sınırlı ya da sınırsız sorumluluğunun olması veya ek ödeme yükümlülüğünün bulunması,
• Ortağın ölüm veya diğer bir nedenle kooperatiften ayrılmış olması, ölen ortağın mirasçılarının mirası reddetmemiş ve ortaklığı da devam ettirmemiş olmaları,
• Ölüm veya ayrılışın kesinleştiği tarihten itibaren, anasözleşme ile belirlenen bir süre içinde, anasözleşmede süre verilmemişse bir yıl içinde kooperatifin iflasına karar verilmiş olması,
• Sorumlu tutulacak kooperatif borçlarının ölüm veya ayrılma tarihinden önce olmuş olması gereklidir.

Dağılan veya tasfiye durumuna giren bir kooperatifin bu durumu ticaret siciline tescil ettirilir. Dağılmanın tescil edildiği tarihteki kooperatif ortaklarının sorumlu tutulabilmesi için;

• Kooperatifin dağılmış ve dağılmanın ticaret siciline tescil edilmiş olması,
• Kooperatifin tasfiyesi sırasında borçlarının alacaklarından fazla olduğunun tasfiye memurları tarafından beyan edilmesi ve kanıtlanması,
• Tasfiye memurlarınca yapılacak beyan ve ispatın, dağılmanın tescilinden itibaren bir yıl veya ana sözleşme ile belirlenen süre içinde yapılması, bu süre içinde kooperatifin iflasına karar verilmesi gerekir.

Ortakların Kooperatif Borçlarından Dolayı Sorumlulukları

Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa veya anas özleşmede "Kooperatif alacaklılarına karşı yalnız mamelekiyle (mal varlığı ile) sorumludur." hükmü varsa, kooperatif borçlarından dolayı sadece malvarlığı ile sorumlu olacak ve alacaklılar, alacaklarının tahsili için ortaklarının şahsi varlığına başvuramayacaklardır.

Ana kural bu olmakla beraber, ana sözleşmeyle ortakların sınırsız sorumluluk veya sınırlı sorumluluk hallerinden birinin ve ek ödeme yükümlülüğünün kabul edilmesi de mümkündür.
Sınırsız sorumluluk: Ana sözleşmede belirtilerek, kooperatifin mal varlığının, borçlarını karşılamaya yetmediği durumlarda, ortaklar da şahsen ve sınırsız olarak sorumlu tutulabilir. Buna “sınırsız sorumluluk” denir. Uygulamada pek rastlanan bir durum değildir.

Bir kooperatif ortağının sınırsız sorumlu tutulabilmesi için şu hususların mevcut olması gerekir:

• Ortakların sınırsız sorumlu olduklarına dair ana sözleşmede hüküm bulunmalıdır.
• Kooperatif iflas etmiş ya da diğer nedenlerle dağılmış olmalıdır.
• Kooperatifin tasfiyesi sonucunda alacaklılar, alacaklarını kısmen veya tamamen tahsil edememiş olmalıdır. Kooperatifin iflası halinde, tasfiye iflas idaresi tarafından; kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması halleri hariç olmak üzere, dağılan kooperatif tasfiye haline gireceğinden bu halde de tasfiye, tasfiye kurulunca yapılır. O nedenle de, alacaklılar alacaklarını iflas masası veya tasfiye kurulu vasıtasıyla isteme hakkına sahiptir. Direk olarak ortak hakkında takibata geçmeleri mümkün değildir.
• Ortağın sınırsız sorumluluk halini yazılı olarak kabul etmesi gerekir. Aksi takdirde ortağın sınırsız sorumluluğu söz konusu olmaz. Ancak, kurucu ortaklar için anasözleşmede böyle bir hükmün olması yeterlidir.

Sınırlı sorumluluk: Kanunun kabul ettiği diğer bir sorumluluk hali ise “sınırlı sorumluluk”tur. Uygulamada çok yaygın olan da sınırlı sorumluluk halidir. Bu sorumluluğa göre; ana sözleşmeye, kooperatif borçları için her ortağın kendi payından fazla olarak şahsan ve belirli bir miktara kadar kooperatiften sonra sorumlu olacakları hususunda bir hüküm konabilir. Ortakların tek başına sorumlu olacakları miktar kooperatifteki paylarının tutarı ile orantılı olarak da gösterilebilir İflasın sonuna kadar bu sorumluluk iflas idaresi tarafından ileri sürülür.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan örnek ana sözleşmelerde kooperatif borçlarından dolayı her ortağın taahhüt ettiği pay tutarı kadar sorumlu olduğu yönünde düzenlemeler mevcut olup ortaklık payı dışında belirli bir miktara kadar kooperatiften sonra sorumlu olacaklarına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Ortakların Kooperatif Borçlarından Dolayı Sorumlulukları

Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa veya anas özleşmede "Kooperatif alacaklılarına karşı yalnız mamelekiyle (mal varlığı ile) sorumludur." hükmü varsa, kooperatif borçlarından dolayı sadece malvarlığı ile sorumlu olacak ve alacaklılar, alacaklarının tahsili için ortaklarının şahsi varlığına başvuramayacaklardır.

Ana kural bu olmakla beraber, ana sözleşmeyle ortakların sınırsız sorumluluk veya sınırlı sorumluluk hallerinden birinin ve ek ödeme yükümlülüğünün kabul edilmesi de mümkündür.
Sınırsız sorumluluk: Ana sözleşmede belirtilerek, kooperatifin mal varlığının, borçlarını karşılamaya yetmediği durumlarda, ortaklar da şahsen ve sınırsız olarak sorumlu tutulabilir. Buna “sınırsız sorumluluk” denir. Uygulamada pek rastlanan bir durum değildir.

Bir kooperatif ortağının sınırsız sorumlu tutulabilmesi için şu hususların mevcut olması gerekir:

• Ortakların sınırsız sorumlu olduklarına dair ana sözleşmede hüküm bulunmalıdır.
• Kooperatif iflas etmiş ya da diğer nedenlerle dağılmış olmalıdır.
• Kooperatifin tasfiyesi sonucunda alacaklılar, alacaklarını kısmen veya tamamen tahsil edememiş olmalıdır. Kooperatifin iflası halinde, tasfiye iflas idaresi tarafından; kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması halleri hariç olmak üzere, dağılan kooperatif tasfiye haline gireceğinden bu halde de tasfiye, tasfiye kurulunca yapılır. O nedenle de, alacaklılar alacaklarını iflas masası veya tasfiye kurulu vasıtasıyla isteme hakkına sahiptir. Direk olarak ortak hakkında takibata geçmeleri mümkün değildir.
• Ortağın sınırsız sorumluluk halini yazılı olarak kabul etmesi gerekir. Aksi takdirde ortağın sınırsız sorumluluğu söz konusu olmaz. Ancak, kurucu ortaklar için anasözleşmede böyle bir hükmün olması yeterlidir.

Sınırlı sorumluluk: Kanunun kabul ettiği diğer bir sorumluluk hali ise “sınırlı sorumluluk”tur. Uygulamada çok yaygın olan da sınırlı sorumluluk halidir. Bu sorumluluğa göre; ana sözleşmeye, kooperatif borçları için her ortağın kendi payından fazla olarak şahsan ve belirli bir miktara kadar kooperatiften sonra sorumlu olacakları hususunda bir hüküm konabilir. Ortakların tek başına sorumlu olacakları miktar kooperatifteki paylarının tutarı ile orantılı olarak da gösterilebilir İflasın sonuna kadar bu sorumluluk iflas idaresi tarafından ileri sürülür.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan örnek ana sözleşmelerde kooperatif borçlarından dolayı her ortağın taahhüt ettiği pay tutarı kadar sorumlu olduğu yönünde düzenlemeler mevcut olup ortaklık payı dışında belirli bir miktara kadar kooperatiften sonra sorumlu olacaklarına dair bir hüküm bulunmamaktadır.