Kooperatiflerde ortaklıktan çıkmak isteyenler hakkında nasıl işlem yapılır?

Her ortağın Kooperatiften çıkma hakkı vardır (Kooperatifler Kanunu Md.10).
Ortaklıktan çıkmak isteyenler bu taleplerini belirten bir yazı ile yönetim kuruluna başvuruda bulunur ve yönetim kurulunca bu hususta karar alınarak ortağa bildirilir.
Ortaklıktan çıkma hakkının kullanılması, ana sözleşmeyle en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir.Ortağın hiçbir suretle Kooperatiften çıkamayacağına dair şartların hükmü yoktur (Kooperatifler Kanunu Md.11).
Çıkış ancak bir hesap yılı sonu için ve en az 6 ay önceden (1 Ocak 31 Aralık dönemini kullanan Kooperatiflerde Haziran ayı sonuna kadar) haber verilerek yapılır(Kooperatifler Kanunu Md.12).
Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile Kooperatife bildirir.Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir (Kooperatifler Kanunu Md.13).

Kooperatiflerde ortaklıktan çıkmak isteyenler hakkında nasıl işlem yapılır?

Her ortağın Kooperatiften çıkma hakkı vardır (Kooperatifler Kanunu Md.10).
Ortaklıktan çıkmak isteyenler bu taleplerini belirten bir yazı ile yönetim kuruluna başvuruda bulunur ve yönetim kurulunca bu hususta karar alınarak ortağa bildirilir.
Ortaklıktan çıkma hakkının kullanılması, ana sözleşmeyle en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir.Ortağın hiçbir suretle Kooperatiften çıkamayacağına dair şartların hükmü yoktur (Kooperatifler Kanunu Md.11).
Çıkış ancak bir hesap yılı sonu için ve en az 6 ay önceden (1 Ocak 31 Aralık dönemini kullanan Kooperatiflerde Haziran ayı sonuna kadar) haber verilerek yapılır(Kooperatifler Kanunu Md.12).
Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile Kooperatife bildirir.Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir (Kooperatifler Kanunu Md.13).

Kooperatiflerde ortaklıktan çıkma hakkı

Her ortağın kooperatiften çıkma (istifa) hakkı vardır (KK.m.10). Bu hak hiçbir şekilde ortadan kaldırılamaz.  
Ancak, çıkma sonucu kooperatifin mevcudiyeti (Mali durumu) tehlikeye düşecekse ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli bir tutarda tazminat isteneceği konusunda kooperatif anasözleşmesine hüküm konulabilir.
Diğer taraftan, ortaklıktan çıkma hakkının kullanılması, anasözleşmeyle en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir. Bir ortağın hiçbir suretle kooperatiften çıkamayacağına ilişkin hükümler geçersizdir. (KK.m.11).
Çıkış, ancak bir hesap yılı sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap yılı içinde çıkışa izin verilebilir (KK.m.12).
Ortaklıktan çıkmak için yönetim kurulunun istifayı kabul etmesi gerekir. Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildirimin noter aracılığıyla kooperatife tebliğ edildiği tarih itibariyle çıkma gerçekleşmiş olur (KK.m.13).

Kooperatiflerde ortaklıktan çıkma hakkı

Her ortağın kooperatiften çıkma (istifa) hakkı vardır (KK.m.10). Bu hak hiçbir şekilde ortadan kaldırılamaz.  
Ancak, çıkma sonucu kooperatifin mevcudiyeti (Mali durumu) tehlikeye düşecekse ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli bir tutarda tazminat isteneceği konusunda kooperatif anasözleşmesine hüküm konulabilir.
Diğer taraftan, ortaklıktan çıkma hakkının kullanılması, anasözleşmeyle en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir. Bir ortağın hiçbir suretle kooperatiften çıkamayacağına ilişkin hükümler geçersizdir. (KK.m.11).
Çıkış, ancak bir hesap yılı sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap yılı içinde çıkışa izin verilebilir (KK.m.12).
Ortaklıktan çıkmak için yönetim kurulunun istifayı kabul etmesi gerekir. Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildirimin noter aracılığıyla kooperatife tebliğ edildiği tarih itibariyle çıkma gerçekleşmiş olur (KK.m.13).

Kooperatiflerde Ortaklıktan Çıkma Hakkı

Kooperatifler Kanununun 10 uncu maddesi her ortağın kooperatiften çıkma hakkının bulunduğunu ve ortağa tanınan bu hakkın hiçbir şekilde kooperatif yönetim kurulu veya genel kurul kararıyla ya da ana sözleşmeye konulacak bir hüküm ile engellenemeyeceğini hükme bağlamıştır. Ancak, çıkma sonucu kooperatifin mevcudiyeti (mali durumu) tehlikeye düşecekse ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli bir tutarda tazminat isteneceği konusunda kooperatif ana sözleşmesine hüküm konulabilir. Buna göre ortaklıktan çıkmak isteyen ortak gerekli prosedürleri yerine getirmek şartı ile ortaklıktan çıkabilir.
Kooperatifler Kanunu'nun 11 inci maddesinde ortakların kooperatiften çıkma haklarının ana sözleşmede belirtilmek suretiyle en çok beş yıl için sınırlandırılabileceği belirtilmiştir. Buna göre ana sözleşmede ortağın ortaklıktan çıkma isteğine bir sınırlama getirilmişse ortak o süre dolmadan ortaklıktan çıkamaz. Kanunda da belirtildiği üzere bu süre en fazla 5 yıl olarak belirlenebilir.

Kooperatiflerde Ortaklıktan Çıkma Hakkı

Kooperatifler Kanununun 10 uncu maddesi her ortağın kooperatiften çıkma hakkının bulunduğunu ve ortağa tanınan bu hakkın hiçbir şekilde kooperatif yönetim kurulu veya genel kurul kararıyla ya da ana sözleşmeye konulacak bir hüküm ile engellenemeyeceğini hükme bağlamıştır. Ancak, çıkma sonucu kooperatifin mevcudiyeti (mali durumu) tehlikeye düşecekse ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli bir tutarda tazminat isteneceği konusunda kooperatif ana sözleşmesine hüküm konulabilir. Buna göre ortaklıktan çıkmak isteyen ortak gerekli prosedürleri yerine getirmek şartı ile ortaklıktan çıkabilir.
Kooperatifler Kanunu'nun 11 inci maddesinde ortakların kooperatiften çıkma haklarının ana sözleşmede belirtilmek suretiyle en çok beş yıl için sınırlandırılabileceği belirtilmiştir. Buna göre ana sözleşmede ortağın ortaklıktan çıkma isteğine bir sınırlama getirilmişse ortak o süre dolmadan ortaklıktan çıkamaz. Kanunda da belirtildiği üzere bu süre en fazla 5 yıl olarak belirlenebilir.

Kooperatif Ortaklığının Sona Ermesiyle Hesap Kesme

Kooperatifler Kanunu'nun 17’nci maddesi ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortakların, kooperatiften iadesini isteyebilecekleri hakları belirtmiştir. İlgili maddeye göre; kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde haklarının olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir.

İadesi talep edilecek hakların başında sermaye payları ile kooperatifin amacının gerçekleştirilebilmesi için ödenen paralar gelmektedir. Örneğin bir yapı kooperatifinde, konut ya da iş yerlerinin inşası için genel kurulca belirlenen ve ödenen aylık taksit ve ara ödemeler gibi.

Kooperatifler Kanununa göre yedek akçeler üzerinde çıkan ya da çıkarılan ortakların hak talep etmeleri mümkün değildir. Yedek akçelerin ortaklara dağıtılacağına dair bir hüküm ana sözleşmeye konulmuş olsa dahi geçersizdir.

Çıkan veya çıkarılan ortakların talep ettikleri haklar, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre, diğer bir ifade ile çıkmanın kesinleştiği yıl bilançosuna göre hesaplanır. Bunun için ayrıca bir bilanço düzenlemeye gerek yoktur.

Bilançoda geçmiş yılda ve cari yılda zarar (olumsuz gelir gider farkı) görülüyorsa bu zararlardan ortağa düşen pay hesap edilerek, kendisine yapılacak iadeden mahsup edilir. Burada bilanço tarihinden kasıt, bilançonun düzenlendiği gün yani 31 Aralık değil, bilançonun genel kurulca kabul edildiği tarihtir. Çünkü bilanço genel kurulca kabul edilmekle kesinlik kazanmış olur ve bir hukuki belge niteliği kazanır. Örneğin; ortağın ortaklıktan çıkması 15/09/2011 günü kesinleşmiş, ana sözleşmeye göre de, ortağın sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içerisinde verilmesi gerekiyor ise, 31/12/2011 tarihi itibariyle düzenlenen bilanço 1/4/2011 günü yapılan genel kurulca kesinleşmişse, ortağın hak ve alacaklarının 1/5/2011 tarihine kadar ödenmesi gereklidir.

İlgili Bakanlıklarca hazırlanan örnek ana sözleşmelere göre, çıkan ve çıkarılan ortakların sermaye ve diğer alacaklarının, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri ödenmesi gerekir. Ancak, ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde, eski ortağın kooperatif amaçlarının gerçekleştirilmesini sağlamak üzere yaptığı ödemelerin derhal geri verilmesi zorunlu bulunmaktadır.
Her ne kadar örnek ana sözleşmelerde alacakların iadesi için bilanço tarihinden itibaren bir ay süre tanınmış olsa da bu hükme uymayarak ortaklıktan ayrılanların alacaklarının iadesinin uzatıldığı görülmektedir. Bu durumda ortaklık ilişkisi kesilenlerin alacaklarına yönelik temerrüd faizi isteme hakları bulunmaktadır.

Kooperatifler Kanunu'nun 10’uncu maddesine göre ana sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ayrılmak isteyen ortaktan tazminat istenebilir. Ancak tazminat istenebilmesi için ortağın ortaklıktan çıkışının kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi gerekir. Aksi durumda tazminat istenemez.
Kooperatiften çıkan ortaktan tazminat istenmesi veya ortağın ihraç edilmesi, ortağın kooperatif varlığı üzerinde hak talep etmesine engel değildir. Böyle durumlarda istenen haktan tazminat düşülür ve kalan tutar hak sahibine ödenir.

Kooperatifler Kanunu'nun 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasına göre; kooperatif mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, ana sözleşmede daha kısa bir süre (ki örnek ana sözleşmelerde bu süre bir aydır) tespit edilmiş olsa bile, genel kurul kararı ile üç yılı aşmamak üzere ertelenebilir. Bu halde ortak, üç yıl geçmeden alacaklarının iadesi için dava bile açamaz.

Ancak, kooperatiften çıkan ortağın, alacaklarının iadesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürüp düşürmediğinin tespitine dair ticaret mahkemesine dava açma hakkı bulunmaktadır. Dava sonucu ortaklık ilişkisi kesilenlere yapılacak iadelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmediği yönünde karar verilirse ortaklıktan ayrılanın yasal faiz isteme hakkı bulunmaktadır.
Erteleme kararının genel kurulca verilmiş olması gerekir. Yönetim kurulunca böyle bir kararın alınması veya genel kurulun bu kararı alma yetkisini yönetim kuruluna devretmesi mümkün değildir. Çıkan veya çıkarılan ortaklarla mirasçılarının alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yılı geçmekle zaman aşımına uğrar.

Kooperatif Ortaklığının Sona Ermesiyle Hesap Kesme

Kooperatifler Kanunu'nun 17’nci maddesi ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortakların, kooperatiften iadesini isteyebilecekleri hakları belirtmiştir. İlgili maddeye göre; kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde haklarının olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir.

İadesi talep edilecek hakların başında sermaye payları ile kooperatifin amacının gerçekleştirilebilmesi için ödenen paralar gelmektedir. Örneğin bir yapı kooperatifinde, konut ya da iş yerlerinin inşası için genel kurulca belirlenen ve ödenen aylık taksit ve ara ödemeler gibi.

Kooperatifler Kanununa göre yedek akçeler üzerinde çıkan ya da çıkarılan ortakların hak talep etmeleri mümkün değildir. Yedek akçelerin ortaklara dağıtılacağına dair bir hüküm ana sözleşmeye konulmuş olsa dahi geçersizdir.

Çıkan veya çıkarılan ortakların talep ettikleri haklar, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre, diğer bir ifade ile çıkmanın kesinleştiği yıl bilançosuna göre hesaplanır. Bunun için ayrıca bir bilanço düzenlemeye gerek yoktur.

Bilançoda geçmiş yılda ve cari yılda zarar (olumsuz gelir gider farkı) görülüyorsa bu zararlardan ortağa düşen pay hesap edilerek, kendisine yapılacak iadeden mahsup edilir. Burada bilanço tarihinden kasıt, bilançonun düzenlendiği gün yani 31 Aralık değil, bilançonun genel kurulca kabul edildiği tarihtir. Çünkü bilanço genel kurulca kabul edilmekle kesinlik kazanmış olur ve bir hukuki belge niteliği kazanır. Örneğin; ortağın ortaklıktan çıkması 15/09/2011 günü kesinleşmiş, ana sözleşmeye göre de, ortağın sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içerisinde verilmesi gerekiyor ise, 31/12/2011 tarihi itibariyle düzenlenen bilanço 1/4/2011 günü yapılan genel kurulca kesinleşmişse, ortağın hak ve alacaklarının 1/5/2011 tarihine kadar ödenmesi gereklidir.

İlgili Bakanlıklarca hazırlanan örnek ana sözleşmelere göre, çıkan ve çıkarılan ortakların sermaye ve diğer alacaklarının, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri ödenmesi gerekir. Ancak, ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde, eski ortağın kooperatif amaçlarının gerçekleştirilmesini sağlamak üzere yaptığı ödemelerin derhal geri verilmesi zorunlu bulunmaktadır.
Her ne kadar örnek ana sözleşmelerde alacakların iadesi için bilanço tarihinden itibaren bir ay süre tanınmış olsa da bu hükme uymayarak ortaklıktan ayrılanların alacaklarının iadesinin uzatıldığı görülmektedir. Bu durumda ortaklık ilişkisi kesilenlerin alacaklarına yönelik temerrüd faizi isteme hakları bulunmaktadır.

Kooperatifler Kanunu'nun 10’uncu maddesine göre ana sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ayrılmak isteyen ortaktan tazminat istenebilir. Ancak tazminat istenebilmesi için ortağın ortaklıktan çıkışının kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi gerekir. Aksi durumda tazminat istenemez.
Kooperatiften çıkan ortaktan tazminat istenmesi veya ortağın ihraç edilmesi, ortağın kooperatif varlığı üzerinde hak talep etmesine engel değildir. Böyle durumlarda istenen haktan tazminat düşülür ve kalan tutar hak sahibine ödenir.

Kooperatifler Kanunu'nun 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasına göre; kooperatif mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, ana sözleşmede daha kısa bir süre (ki örnek ana sözleşmelerde bu süre bir aydır) tespit edilmiş olsa bile, genel kurul kararı ile üç yılı aşmamak üzere ertelenebilir. Bu halde ortak, üç yıl geçmeden alacaklarının iadesi için dava bile açamaz.

Ancak, kooperatiften çıkan ortağın, alacaklarının iadesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürüp düşürmediğinin tespitine dair ticaret mahkemesine dava açma hakkı bulunmaktadır. Dava sonucu ortaklık ilişkisi kesilenlere yapılacak iadelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmediği yönünde karar verilirse ortaklıktan ayrılanın yasal faiz isteme hakkı bulunmaktadır.
Erteleme kararının genel kurulca verilmiş olması gerekir. Yönetim kurulunca böyle bir kararın alınması veya genel kurulun bu kararı alma yetkisini yönetim kuruluna devretmesi mümkün değildir. Çıkan veya çıkarılan ortaklarla mirasçılarının alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yılı geçmekle zaman aşımına uğrar.

Kooperatif Ortaklığından Çıkma

Kooperatifçilikteki açık kapı ilkesinin bir gereği olarak her ortağa kooperatiften çıkma hakkı tanınmıştır. Ortağa tanınan bu hak hiçbir şekilde kooperatif yönetim kurulu veya genel kurul kararıyla ve yahut ana sözleşmeye konulacak bir hükümle ortadan kaldırılamaz.
Ana sözleşmesinde ortaklıktan ayrılamama gibi bir hüküm bulunan kooperatifin kuruluşuna izin verilmez. Ortaklıktan kendi isteği ile çıkmak isteyen ortak, bir dilekçe ile kooperatif yönetim kuruluna başvurur.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kooperatif ortaklığından çıkma isteğine ilişkin dilekçe örneği:

29.09.2013

………. KOOPERATİFİ

YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞINA

                                                                      ANKARA

Kooperatifinizin 6 numarada kayıtlı ortağıyım. Kooperatif ortaklığından ayrılmak istiyorum.
Ortaklıktan çıkış isteğimin kabul edilerek anasözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca sermaye payı ile diğer alacaklarımın tarafıma ödenmesini arz ederim.

                                                                                                                               Üye



ADRES:


--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Her ne kadar ortaklıktan çıkmak isteyen ortağa çıkma hakkı tanınmışsa da, kooperatif ortaklığından çıkma sonucu kooperatifin mali durumu tehlikeye düşecek ise ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli miktarda tazminat isteme hakkı vardır.
Kooperatiften ayrılmak isteyen ortaktan tazminat istenebilmesi için, ana sözleşmede ayrılmak isteyen ortağın tazminat ödemesine ilişkin bir hüküm bulunması ve ayrıca ortaklıktan çıkma ile kooperatif varlığının tehlikeye girmesi gerekir.
Ortaklıktan çıkma serbestisi vardır diye, önemli bir sayıda ortağın kooperatiften ayrılmak istemesi kooperatife zarar verebilir. Örneğin her ay toplanacak aidatlara göre malzeme alımında bulunmuş bir kooperatifin ortaklarından önemli bir kısmı çıkma talebinde bulunduğunda kooperatifin borçlarını ödemesi tehlikeye girecektir. Bir de çıkan ortağa ödeme yapılacağı düşünülürse bu durumda kooperatif büyük zarar görecektir. İşte bu zararın en aza indirilmesi amacıyla ana sözleşmede belirtilmek üzere çıkan ortaktan tazminat alınabilir.

Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması: 

Kooperatifler Kanununun 11inci maddesine göre bir ortağın kooperatiften çıkma hakkını kullanması, ana sözleşmede belirtilerek en çok beş yıla kadar sınırlandırılabilir.
Kooperatifin kuruluşu sırasında ana sözleşme hazırlanırken veya kuruluştan sonra usulüne göre yapılacak ana sözleşme değişikliğiyle ortaklıktan çıkma konusunda bir sınırlandırma düşünülüyorsa, sınırlandırılacak süre ana sözleşmede açıkça gösterilmelidir.
Ana sözleşme ile ortaklıktan çıkmaya herhangi bir sınırlandırma getirilmiş olsa dahi haklı nedenlerle bu süreden önce ortaklıktan çıkmaya izin verilebilir. Ancak hangi durumlarda süre beklenmeksizin ortaklıktan çıkmaya izin verileceği ana sözleşmede açıkça belirtilmelidir.

Çıkma isteğini bildirme süresi ve çıkma zamanı: 

Kooperatifler Kanununun 12’ci maddesinde "Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Ana sözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir." hükmüne yer verilerek, kooperatiflerden çıkma isteğinin ne zaman yapılacağı belirtilmiştir.
Tarımsal amaçlı kooperatifler hariç, kooperatiflerde hesap dönemi normal olarak bir takvim yılıdır. Bu durumda çıkış isteğinin 30 Haziran'a kadar kooperatife bildirilmesi, başka bir ifadeyle de en geç bu güne kadar çıkış isteğine ilişkin dilekçenin kooperatife ulaşması gerekir. Bu süre içerisinde yapılan çıkış isteği o yılın sonunda hüküm ifade eder. Yani, ortaklıktan çıkma 31 Aralık'ta gerçekleşmiş olur.
Ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmiş olması için yönetim kurulunun ortaklıktan çıkış talebini kabul etmesi gerekir. Kooperatifler Kanununa göre ana sözleşmede altı aydan daha kısa bir süre belirtilip hesap dönemi sonu beklenmeden yıl içinde de çıkışa izin verilebilir. İlgili bakanlıkça hazırlanan ana sözleşmelerde bildirim genellikle hesap dönemi sonundan en az bir ay önce yapılacağı yönünde hükümler yer almaktadır.

Ortaklıktan çıkmayı kabul edecek makam: 

Kooperatifler Kanununda ortaklıktan çıkmak isteyen ortağın bu isteğini hangi makama yapacağı, çıkmanın hangi şekilde yapılacağı yönünde açık bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak ilgili Kanunun 13’ncü maddesinde; "Yönetim kurulu, ana sözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften çıkma isteğini kabulden kaçınacak olursa ortak bu isteğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir.
Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." hükmü yer almaktadır. Buna göre çıkma isteğinin yönetim kuruluna yapılması ve ortaklıktan çıkma kararının da yine yönetim kurulu tarafından verilmesi gerekir.
Kooperatif ortağı, ortaklıktan çıkma isteğini yönetim kuruluna dilekçe ile bildirir. Yönetim kurulu bu dilekçeyi inceler ve hükme bağlar. Ortaklıktan çıkma isteğinde bulunan kişi ana sözleşmede belirtilen süre geçmesine rağmen yönetim kurulundan çıkma isteğine ilişkin herhangi bir yazı almamışsa çıkma isteğini bu kez noter aracılığıyla kooperatife bildirir ve noter aracılığıyla yapılan bu bildirim tarihi itibariyle ortağın, ortaklıktan çıkışı gerçekleşir.

Kooperatif Ortaklığından Çıkma

Kooperatifçilikteki açık kapı ilkesinin bir gereği olarak her ortağa kooperatiften çıkma hakkı tanınmıştır. Ortağa tanınan bu hak hiçbir şekilde kooperatif yönetim kurulu veya genel kurul kararıyla ve yahut ana sözleşmeye konulacak bir hükümle ortadan kaldırılamaz.
Ana sözleşmesinde ortaklıktan ayrılamama gibi bir hüküm bulunan kooperatifin kuruluşuna izin verilmez. Ortaklıktan kendi isteği ile çıkmak isteyen ortak, bir dilekçe ile kooperatif yönetim kuruluna başvurur.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kooperatif ortaklığından çıkma isteğine ilişkin dilekçe örneği:

29.09.2013

………. KOOPERATİFİ

YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞINA

                                                                      ANKARA

Kooperatifinizin 6 numarada kayıtlı ortağıyım. Kooperatif ortaklığından ayrılmak istiyorum.
Ortaklıktan çıkış isteğimin kabul edilerek anasözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca sermaye payı ile diğer alacaklarımın tarafıma ödenmesini arz ederim.

                                                                                                                               Üye



ADRES:


--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Her ne kadar ortaklıktan çıkmak isteyen ortağa çıkma hakkı tanınmışsa da, kooperatif ortaklığından çıkma sonucu kooperatifin mali durumu tehlikeye düşecek ise ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli miktarda tazminat isteme hakkı vardır.
Kooperatiften ayrılmak isteyen ortaktan tazminat istenebilmesi için, ana sözleşmede ayrılmak isteyen ortağın tazminat ödemesine ilişkin bir hüküm bulunması ve ayrıca ortaklıktan çıkma ile kooperatif varlığının tehlikeye girmesi gerekir.
Ortaklıktan çıkma serbestisi vardır diye, önemli bir sayıda ortağın kooperatiften ayrılmak istemesi kooperatife zarar verebilir. Örneğin her ay toplanacak aidatlara göre malzeme alımında bulunmuş bir kooperatifin ortaklarından önemli bir kısmı çıkma talebinde bulunduğunda kooperatifin borçlarını ödemesi tehlikeye girecektir. Bir de çıkan ortağa ödeme yapılacağı düşünülürse bu durumda kooperatif büyük zarar görecektir. İşte bu zararın en aza indirilmesi amacıyla ana sözleşmede belirtilmek üzere çıkan ortaktan tazminat alınabilir.

Ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması: 

Kooperatifler Kanununun 11inci maddesine göre bir ortağın kooperatiften çıkma hakkını kullanması, ana sözleşmede belirtilerek en çok beş yıla kadar sınırlandırılabilir.
Kooperatifin kuruluşu sırasında ana sözleşme hazırlanırken veya kuruluştan sonra usulüne göre yapılacak ana sözleşme değişikliğiyle ortaklıktan çıkma konusunda bir sınırlandırma düşünülüyorsa, sınırlandırılacak süre ana sözleşmede açıkça gösterilmelidir.
Ana sözleşme ile ortaklıktan çıkmaya herhangi bir sınırlandırma getirilmiş olsa dahi haklı nedenlerle bu süreden önce ortaklıktan çıkmaya izin verilebilir. Ancak hangi durumlarda süre beklenmeksizin ortaklıktan çıkmaya izin verileceği ana sözleşmede açıkça belirtilmelidir.

Çıkma isteğini bildirme süresi ve çıkma zamanı: 

Kooperatifler Kanununun 12’ci maddesinde "Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Ana sözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir." hükmüne yer verilerek, kooperatiflerden çıkma isteğinin ne zaman yapılacağı belirtilmiştir.
Tarımsal amaçlı kooperatifler hariç, kooperatiflerde hesap dönemi normal olarak bir takvim yılıdır. Bu durumda çıkış isteğinin 30 Haziran'a kadar kooperatife bildirilmesi, başka bir ifadeyle de en geç bu güne kadar çıkış isteğine ilişkin dilekçenin kooperatife ulaşması gerekir. Bu süre içerisinde yapılan çıkış isteği o yılın sonunda hüküm ifade eder. Yani, ortaklıktan çıkma 31 Aralık'ta gerçekleşmiş olur.
Ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmiş olması için yönetim kurulunun ortaklıktan çıkış talebini kabul etmesi gerekir. Kooperatifler Kanununa göre ana sözleşmede altı aydan daha kısa bir süre belirtilip hesap dönemi sonu beklenmeden yıl içinde de çıkışa izin verilebilir. İlgili bakanlıkça hazırlanan ana sözleşmelerde bildirim genellikle hesap dönemi sonundan en az bir ay önce yapılacağı yönünde hükümler yer almaktadır.

Ortaklıktan çıkmayı kabul edecek makam: 

Kooperatifler Kanununda ortaklıktan çıkmak isteyen ortağın bu isteğini hangi makama yapacağı, çıkmanın hangi şekilde yapılacağı yönünde açık bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak ilgili Kanunun 13’ncü maddesinde; "Yönetim kurulu, ana sözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften çıkma isteğini kabulden kaçınacak olursa ortak bu isteğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir.
Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." hükmü yer almaktadır. Buna göre çıkma isteğinin yönetim kuruluna yapılması ve ortaklıktan çıkma kararının da yine yönetim kurulu tarafından verilmesi gerekir.
Kooperatif ortağı, ortaklıktan çıkma isteğini yönetim kuruluna dilekçe ile bildirir. Yönetim kurulu bu dilekçeyi inceler ve hükme bağlar. Ortaklıktan çıkma isteğinde bulunan kişi ana sözleşmede belirtilen süre geçmesine rağmen yönetim kurulundan çıkma isteğine ilişkin herhangi bir yazı almamışsa çıkma isteğini bu kez noter aracılığıyla kooperatife bildirir ve noter aracılığıyla yapılan bu bildirim tarihi itibariyle ortağın, ortaklıktan çıkışı gerçekleşir.