Kooperatiflerde denetime tabi olanların ödev ve sorumlulukları nelerdir?

Kooperatiflerde denetime tabi olanların ödev ve sorumlulukları şunlardır;

• Denetim veya soruşturmaya tabi kooperatif ve üst kuruluş yetkilileri ile, görevli müdür ve tüm personel; para ve para hükmündeki kağıtlar ile, ambar ve depolarında bulunan mallarla, ilgili belge, döküman ve defterleri gizli de olsa bütün vesikaları ilk talepte Kontrolöre göstermek, saymasına ve tetkik etmesine yardımda bulunmak zorundadır.
• Denetim yapılan yerde görevli; memur ve personel ile diğer alakadarlar Kontrolörün gerekli gördüğü evrak, kayıt ve belgelerin suretlerini veya asıllarını tekide mahal bırakmadan vermek zorundadır.
• Asılları alınan evrak ve belgelerin kontrolörün mühür ve imzası ile tasdik edilmiş suretleri dosyasında saklanmak üzere evrak ve belgelerin alındığı yere verilir.
• Denetime tabi kuruluşların yöneticileri; denetim hizmetlerinin gereklerine uygun biçimde yürütebilmesi için kontrolörlere görevleri süresince uygun bir yer sağlamak ve gerekli diğer tedbirleri almak zorundadırlar.
• Denetlenen yerlerin görevlilerine verilmiş izinlerin kullanılması, hastalık ve bunun gibi mücbir sebepler dışında gerektiğinde Kontrolörün isteği üzerine denetim sonuna kadar durdurulabilir.
• İznini kullanmaya başlamış olan görevli, Kontrolörün isteği üzerine geri çağrılabilir.
• Görevlerinin ifası sırasında Kontrolörleri; görev yaptıkları kurum teşkilatı, mülki amirler ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları gereken her türlü kolaylığı göstermek ve yardımda bulunmak mecburiyetindedirler.
• Denetime tabi olanlar, Kontrolörce sorulan sözlü ve yazılı soruları da geciktirmeden cevaplandırmakla yükümlüdürler.

Kooperatiflerde denetime tabi olanların ödev ve sorumlulukları nelerdir?

• Denetim veya soruşturmaya tabi kooperatif ve üst kuruluş yetkilileri ile, görevli müdür ve tüm personel; para ve para hükmündeki kağıtlar ile, ambar ve depolarında bulunan mallarla, ilgili belge, döküman ve defterleri gizli de olsa bütün vesikaları ilk talepte Kontrolöre göstermek, saymasına ve tetkik etmesine yardımda bulunmak zorundadır.

• Denetim yapılan yerde görevli; memur ve personel ile diğer alakadarlar Kontrolörün gerekli gördüğü evrak, kayıt ve belgelerin suretlerini veya asıllarını tekide mahal bırakmadan vermek zorundadır.

• Asılları alınan evrak ve belgelerin kontrolörün mühür ve imzası ile tasdik edilmiş suretleri dosyasında saklanmak üzere evrak ve belgelerin alındığı yere verilir.

• Denetime tabi kuruluşların yöneticileri; denetim hizmetlerinin gereklerine uygun biçimde yürütebilmesi için kontrolörlere görevleri süresince uygun bir yer sağlamak ve gerekli diğer tedbirleri almak zorundadırlar.

• Denetlenen yerlerin görevlilerine verilmiş izinlerin kullanılması, hastalık ve bunun gibi mücbir sebepler dışında gerektiğinde Kontrolörün isteği üzerine denetim sonuna kadar durdurulabilir.

• İznini kullanmaya başlamış olan görevli, Kontrolörün isteği üzerine geri çağrılabilir.

• Görevlerinin ifası sırasında Kontrolörleri; görev yaptıkları kurum teşkilatı, mülki amirler ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları gereken her türlü kolaylığı göstermek ve yardımda bulunmak mecburiyetindedirler.

• Denetime tabi olanlar, Kontrolörce sorulan sözlü ve yazılı soruları da geciktirmeden cevaplandırmakla yükümlüdürler.

TRGM Kontrolörlerince kooperatiflerin hukuki,idari ve mali bakımdan yapılacak denetimlerinde göz önünde bulundurulması gereken hususlar nelerdir?

Hukuki Bakımdan İncelemeler;

• Kooperatif veya Birliğin Bakanlığımızdan alınmış kuruluş izninin olup olmadığı,

• Kuruluş veya intibak tescil ve ilanının yapılıp yapılmadığı,

• Anasözleşmesinin yasaya uygun olup olmadığı,

• Ortaklık işlemlerinin anasözleşmeye uygun biçimde yürütülüp yürütülmediği,

• Organların anasözleşmeye ve 1163 Sayılı kanun ile bu kanunda değişiklik yapan 3476 sayılı kanuna uygun biçimde oluşturulup oluşturulmadığı ve işleyip işlemediği,

• Tutulması yasal bakımdan zorunlu olan defterlerin tutulup tutulmadığı, tasdik keyfiyetlerinin yerine getirilip getirilmediği ve yasalara uygun biçimde işleyip işlemediği, tek düzen hesap planına uyulup uyulmadığı. 

İdari Bakımdan İncelemeler;

• Ortakların anasözleşme uyarınca görevlerini yerine getirip, getirmedikleri,

• Yönetim kurulları ve Denetleme kurullarının 1163 Sayılı kanun ve bu konuda değişiklik yapan 3476 sayılı kanuna ve anasözleşmede belirtilen görevlerini yürütüp yürütmedikleri,

• Genel Kurulların usulüne uygun toplanıp toplanmadığı ve gerekli belgelerin düzenlenip ilgili mercilere intikal ettirilip ettirilmediği,

• Yönetim kurulunun gerekli aylık mutat toplantılarını yaparak yürütme işlemini genel kurulda alınan kararlar doğrultusunda gereği gibi yapıp yapmadığı,

• Denetçilerin denetim görevini yürütüp yürütmediği ve yılda asgari 4 ara denetim raporu düzenlenip düzenlenmediği,

• Birliklerde birim kooperatiflerin denetimlerinin yapılıp yapılmadığı,

• Profesyonel kadronun oluşturulup oluşturulmadığı ve bunların işlerliğini sağlayıcı düzenlemelerin yapılıp yapılmadığı,

Mali Bakımdan İncelemeler;

• Tek Düzen hesap planının uygulanıp uygulanmadığı,

• Kooperatif veya birliğin tutmakla zorunlu bulunduğu birinci sınıf defter tutma mükellefiyetine uyup uymadığı,

• Defterlerin sarf ve tahsil belgelerine dayalı biçimde usule uygun olarak işlenip işlenmediği,

• Sarf ve tahsil belgelerinin yasalarda öngörülen nitelikleri haiz olup olmadığı,

• Sarf ve Tahsillerinin genel kurul kararları doğrultusunda anasözleşmeye ve yasalara uygun olarak yapılıp yapılmadığı,

• Vergi yasalarındaki mükellefiyete uyulup uyulmadığı,

• Aramizan ve bilançoların usule uygun biçimde düzenlenip düzenlenmediği,

• Müspet gelir-gider farkının anasözleşme ve ilgili yasalar doğrultusunda paylaşılıp paylaşılmadığı,

• Kooperatif veya Birliğin iştigal konularının yöreye ve ortaklara yarar sağlar nitelikte ve karlı olup olmadığı,

• Devlet veya kredi kurumlarından sağlanan imkanların yerinde kullanılıp kullanılmadığı,

• Kooperatif ve Birliğin yöresel bakımdan ilişkileri, sağladığı sonuçlar ve daha yararlı hale gelmesi için alınması gereken önlemlere ait gözlem ve kanaat.