Tüzel Kişilerin Kooperatif Ortaklığı Başvurusu ve Kabulü

Tüzel kişi; belli bir amaç için yasaların verdiği yetkiye dayanılarak bir ya da birden fazla kişinin aynı unvan altında oluşturdukları kuruluşlardır. Kooperatifler Kanunu'nun 9. Maddesinde hangi tüzel kişilerin kooperatiflere kurucu ve sonradan ortak olabileceklerini belirlemek mümkündür. Buna göre;
 Kamu tüzel kişileri (belediyeler, özel idareler, köyler gibi),
 Özel Hukuk Tüzel Kişileri (ticaret şirketleri, dernekler, vakıflar gibi)
kooperatiflere kurucu veya sonradan ortak olabilirler.
Tüzel kişilerin kooperatiflere ortak olmak istemeleri durumunda, gerçek kişilerde olduğu gibi; yazılı olarak başvurmaları, varsa şahsi sorumluluk ve ek ödemeleri yazılı olarak kabul etmeleri, taahhüt ettikleri sermayenin en az dörtte birini peşin ödemeleri ve yönetim kurulunun ortaklık talebinin kabulüne ilişkin karar alıp ilgiliye bildirmeleri gerekir.

Gerçek Kişilerin Kooperatif Ortaklığı Başvurusu ve Kabulü

Kooperatifler Kanunu'nun 8’nci maddesinde belirtildiği üzere, gerçek kişilerin kooperatif ortaklığına girebilmesi için öncelikle medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olması gerekir. Bu yeterliliğe sahip olan gerçek kişiler aşağıdaki koşulları gerçekleştirerek kooperatif ortağı olabilirler:

Yazılı olarak kooperatif yönetim kuruluna başvurmak,
Gerekli sermaye payını taahhüt etmek ve dörtte birini peşin ödemek,
Anasözleşmede belirtilen diğer ortaklık şartlarını taşımak,

Kooperatife ortak olmak isteyen gerçek kişiler yukarıdaki şartları yerine getirdikten sonra, yönetim kurulu ortaklık talebini karara bağlar ve ilgili kişiye bildirir.

Medeni Hakları Kullanma Yeterliliğine Sahip Olmak

Gerçek kişilerin bir kooperatife ortak olması için medeni haklan kullanma yeterliliğine sahip olması gerektiğine yukarıda değinilmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun 9’uncu maddesine göre; medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmak demek, bir kimsenin bizzat kendi eylemleriyle kendi lehine haklara ve kendi aleyhine borçlara sahip olması demektir. Medeni Kanun'un 10’uncu maddesine göre ise bir kişinin medeni haklara sahip olması için; mümeyyiz olması, reşit olması ve mahcur (kısıtlı) olmaması gerekir.

Mümeyyiz olmak: Türk Medeni Kanunu’nun 13’üncü maddesine göre; yaşının küçüklüğü sebebiyle yahut akıl hastalığı veya akıl zayıflığı veya sarhoşluk ve bunlara benzer sebeplerden biriyle makul suretle hareket etmek iktidarından mahrum olmayan her şahıs mümeyyizdir. O halde mümeyyiz olmak için bir kimsenin iyiyi ve kötüyü birbirinden ayırması gerekmektedir. Örneğin; beş yaşındaki bir çocuk yaşının küçüklüğü, aşırı alkol almış biri ise sarhoşluk sebebiyle mümeyyiz değildirler. Çünkü gerek çocuk, gerekse sarhoş kişi, içinde bulundukları durum itibariyle iyiyi kötüden ayırabilecek vaziyette değildirler.

Reşit olmak: Reşit olmak bir kimsenin 18 yaşını doldurmuş olması demektir. Ayrıca 18 yaşını doldurmamış olsa bile evli olan kişiler ile kendi rızası ve anne babasının muvafakatı (izin vermesi) ile mahkemeye başvuran ve bu istekleri mahkemece uygun bulunan kişiler de reşit sayılırlar.

Mahcur (Kısıtlı) olmamak: Medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olabilmek için aranan üçüncü ve son şart, kişinin mahcur yani kısıtlı olmamasıdır. Medeni Kanun'da sayılan hallerden birinin ortaya çıkması durumunda, bir kimsenin medeni hakları kullanma yeterliliği mahkeme kararıyla sınırlandırılabilmekte veya tamamen kaldırılabilmektedir. Bu sebeplerden biri nedeniyle kısıtlanıp da kendisine "vasi" tayin edilen kişiye "mahcur" denilir. Örneğin; akıl hastası olduğu ilgili mercilerce verilen raporlarla tespit edilen; alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya mal varlığını kötü yönetme sebebiyle kendisini ve ailesini geçim sıkıntısına düşüren kişiler mahkeme kararıyla kısıtlanabilir.

Yazılı Olarak Kooperatif Yönetim Kuruluna Başvurmak

Kooperatife ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar.
Uygulamada genelde, sadece ortak olmak istediğini belirten fakat anasözleşme hükümlerinin bütün hak ve yükümlülüklerinin kabulünü içermeyen dilekçelerle ortaklık başvurusu yapıldığı; anasözleşme hiç okunmadığı halde okunmuş gibi başvuru dilekçesine, anasözleşmenin okunduğunun, bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul edildiğinin yazıldığı görülmektedir.
Her ne şekilde olursa olsun, yani başvuru dilekçesine “anasözleşme hükümlerinin bütün hak ve ödevleriyle kabul edildiği” yönünde bir ifadeye yer verilmese dahi, ortaklık için başvuran şahsın anasözleşme hükümlerini ve taahhüt ettiği bu hükümleri bilmediğini ileri süremeyeceği kabul edilir. Bu nedenle kooperatife ortak olmak isteyen bir kişinin kooperatif anasözleşmesini baştan aşağı okuyup, daha sonra karar vermesi daha doğru bir adım olacaktır.

28/08/2014
………………………. KOOPERATİFİ
YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞINA
ANKARA
Kooperatifinizin anasözleşmesi hükümlerini tamamen okudum. Hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle aynen kabul ediyorum ve kooperatifinize ortak olmak istiyorum.
Anasözleşmeden doğan ve doğacak olan şahsi sorumluluk ve ek ödeme yükümlülüklerini de aynen ve ayrıca kabul ediyorum.
İstenilen belgeler ekte sunulmuş olup, ortaklığa kabulümü arz ederim.
İmza
AÇIK ADRES: Halil YILMAZ
EKLER:
1-Nüfus cüzdanı örneği
2-İkametgâh belgesi
3-Fotoğraf
4-Anasözleşme ile istenen diğer belgeler


Gerekli Sermaye Payını Taahhüt Etmek ve Dörtte Birini Peşin Ödemek

Kooperatife giren her şahsın en az bir ortaklık payı alması veya almayı taahhüt etmesi zorunludur. Kooperatifler Kanununa göre bir ortağın alabileceği en fazla ortaklık payı 5000 olup, anasözleşme hazırlanırken bir ortağın alabileceği en fazla ortaklık payı Kanunun belirlediği üst sınırı yani 5000‘i geçmemek üzere belirlenebilir. Kooperatife ortak olan kişinin taahhüt ettiği nakdi sermayenin en az ¼ ünü peşin olarak ödemesi gerekir.

Anasözleşmede Belirtilen Diğer Koşulları Yerine Getirmek

Kurulacak olan kooperatiflerin faaliyet türlerine göre anasözleşmede farklı yükümlülükler getirilebilir. Örneğin fındık tarım satış kooperatifine fındık üreticilerinin, üretim kooperatiflerine o ürünü üretenlerin, eczacılar kooperatifine eczacıların ortak olabilmeleri gibi. Bu tür kooperatiflere ortak olmak isteyen kimseler, bu özelliklere sahip olduklarını ilgili oda, dernek, kurum ve kuruluşlardan alacakları belgelerle ispat etmek suretiyle ortaklık başvurusunda bulunabileceklerdir.

Yönetim Kurulunun Ortaklık Başvurusunu Kabulü

Yönetim kurulunun, ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık koşullarını taşıyıp taşımadıklarını araştırması gerekir.
Yönetim kurulunun başvuruyu ne kadar sürede değerlendireceği ve ilgiliye bildireceği konusunda yasal bir hüküm yoktur. Ancak, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan örnek anasözleşmelerde “Ortaklığa kabul veya ret kararı ilgiliye 15 gün içinde yazı ile bildirilir.” şeklinde hüküm konulmuştur.

Kooperatif ortaklığına kabule ilişkin yönetim kurulu kararı örneği:

Karar No : 12
Karar Tarihi : 08/09/2014
Toplantıda Hazır Bulunan Üyeler: Şahap YILMAZ, Derya YILMAZ, Levent TOLAY
Konusu: Halil YILMAZ'ın ortaklığa kabulü hakkında
Ortaklık için 28/08/2013 tarihli dilekçe ile kooperatifimize başvuran Halil YILMAZ'ın Kooperatifler Kanunu'nun 8’inci maddesi gereği yapılan incelemesinde, ortaklık şartlarını taşıdığı anlaşıldığından 14 numaralı ortak olarak kooperatifimize alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.
İmza İmza İmza
Şahap YILMAZ Derya YILMAZ Levent TOLAY

Başkan 2. Başkan Üye

Uygulamada çoğu zaman ortaklık başvurusu yönetim kurulu tarafından değerlendirilip karar alınmamakta ya da alınan karar ilgiliye bildirilmemektedir. Peki bu durumda ilgili kişi kooperatif ortağı sayılacak mıdır? Yazılı olarak ortaklık talebinde bulunulduğu halde, ortaklığa kabul edildiğine dair herhangi bir yazı kendisine ulaşmayan kişi ile kooperatif arasında diğer ortaklar gibi bir hukuki ilişki başlamışsa, örneğin yapı kooperatiflerinde ilk peşinatı yatırmış ve üye aidatlarını ödüyor ise, kredi kooperatiflerinde kişiye kredi kullandırılmış ise, pazarlama kooperatiflerinde o kişinin ürünleri alınıp pazarlanıyor ise veya ortaklık talebinde bulunan kişi kooperatif genel kuruluna katılmaya davet ediliyor ise ortaklık işleminin gerçekleştiği kabul edilir.

Kooperatif ortaklığına kabul edilenlere gönderilen yazı örneği:

SAYI: 32 10/09/2014
KONU: Ortaklığa kabulünüz hakkında
Sayın Halil YILMAZ
Açık adres Kızılay/Ankara
Kooperatifimiz ortaklığına girmenizi içeren 28/08/2013 günlü başvurunuz Yönetim Kurulumuzun 08/09/2013 günlü 14 sayılı toplantısında kabul edilerek, 14 ortaklık numarası ile kaydınız yapılmıştır.
Bilgilerinize rica ederiz.
Kooperatifin Kaşesi
İmza İmza İmza
Şahap YILMAZ Derya YILMAZ
Başkan 2. Başkan

Kooperatif Kuruluş Basamakları


Kooperatifin Tüzel Kişiliğinin Kazanılmasından Sonra Yapılması Gereken İşlemler

Kanuni defterlerin tasdik ettirilmesi:

Yevmiye defteri, defteri kebir, envanter ve bilanço defteri, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve ortaklar defteri(pay defteri), kullanılmaya başlanılmadan önce kooperatifin merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicili müdürlüğüne veya notere ibraz edilerek tasdik ve imza ettirilir. Açılış onaylarının noter tarafından yapıldığı hallerde ticaret sicili tasdiknamesinin noterce aranması zorunludur.

İzleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar noter tarafından yapılır.

(1) Noterler ile ticaret sicil müdürlüklerinin yapacağı açılış onayları defterin ilk sayfasına yazılır ve aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Kooperatifin unvanı,
b) Kooperatifin iletişim bilgileri (adres, telefon, e-posta adresi),
c) Kooperatifin merkezi,
ç) MERSİS numarası,
d) Kooperatifin faaliyet konusu,
f) Defterin türü,
g) Defterin kaç sayfadan ibaret olduğu,
ğ) Defterin kullanılacağı hesap dönemi,
h) Onay tarihi,
ı) Onayı yapan makamın resmi mühür ve imzası.

(2) Defterler aşağıdaki şekilde onaylanır:

a) Ciltli defterlerin sayfalarının sıra numarasıyla teselsül ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker onay makamının resmi mührü ile mühürlenir.
b) Müteharrik yapraklı yevmiye defteri kullanan tacirler bir yıl içinde kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıda yaprağı yukarıdaki esaslara göre onaylattırırlar. Onaylı yapraklar bittiği takdirde, yeni yapraklar kullanılmaya başlamadan önce onaylatılır. Bunların sayfa numaraları onaylı yaprakların sayfa numaralarını takiben teselsül ettirilir. Tasdik makamı, ilave yaprakların sayısını ilk onayın altına kaydeder ve bu kaydı usulüne göre onaylar.

Sicil Müdürü veya noter, defterlerin kaç sayfadan ibaret olduğunu ilk ve son sayfaya yazarak resmi mühür ve imzasıyla tasdik eder. Eğer tasdik işlemi noter tarafından yapılmış ise noter, tasdik edilen defterlerin mahiyet ve adetlerini ve bunların kime ait olduğunu en geç yedi gün içinde ilgili ticaret sicili müdürlüğüne bildirir.

Yapılacak diğer işlemler: Kooperatifin işlemlerinde kullanılmak üzere mühür, kaşe yaptırılır; gelir gider makbuzları ve fatura gibi belgeler bastırılır. Kooperatif tüzel kişilik kazandığına göre kooperatif kurulurken hazırlanan anasözleşmede belirtilen yöneticilerin, tüm ortaklardan oluşan genel kurulu toplayarak, yönetim ve denetim kurullarını seçmeleri sağlanmalıdır.

Kooperatifin Tescil ve İlanı

Kooperatifin kurulması için gerekli izin alındıktan sonra 15 gün içerisinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret sicil müdürlüğüne başvurularak kooperatifin tescil ettirilmesi gerekir. Kooperatif ticaret siciline tescil edildikten sonra tüzel kişilik kazanır. Kooperatifler Kanunu'nun 7’nci maddesine göre kooperatifin tescilinden önce kooperatif adına işlem yapanlar, yaptıkları işler dolayısıyla şahsen ve zincirleme olarak sorumludurlar. Yani tescilden önce yapılan işlemlerden doğan zararlar kooperatifi değil, işlemleri yapan ortakları bağlar.

Müracaat kooperatifi temsil ve ilzamla yükümlü yönetim kurulu üyelerince ya da vekillerince ticaret sicili müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile yapılır.

08/08/2014
………...TİCARET SİCİLİ MÜDÜRLÜĞÜNE
ANKARA
Ankara ………………Müdürlüğü'nün 20.08.2011 günlü 3975 sayılı onayı ile kuruluşuna izin verilin S.S. ……………… Kooperatifine ait evraklar ekte sunulmuştur.
Kooperatifler Kanununun 3 üncü maddesi gereğince, kooperatifimizin tescil ve ilanının yapılmasını arz ederiz.
S.S ……………. Koop.
Yönetim kurulu üyeleri ya da vekili

ADRES :
Gültepe Mah. 200. Sok. No: 18
Altındağ/ANKARA

EKLER :
1. Anasözleşme (3 adet onaylı)
2. Bakanlık izin yazısı
3. Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 24.maddesine göre düzenlenmiş taahhütname (Yönetim kurulu üyeleri tarafından imzalanmış),
4. Yönetim kurulu imza sirküleri
5. Kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri
6. Kuruların ikametgah belgeleri
7. Oda kayıt beyannamesi

Tescil talebi için verilecek bu dilekçeye eklenecek belgeler şunlardır:
 Anasözleşme: Kooperatifin tescili için ticaret sicili Müdürlüğüne iki adet anasözleşme verilir. Anasözleşmenin noterden tasdikli olması ve izin merciinin kuruluş izni verdiğine ilişkin şerhini taşıması gerekir.
 Bakanlık izin yazısı: Kooperatifin kuruluşuna ilişkin alınan izin yazısının aslı sicil Müdürlüğüne verilir.
 Taahhütname
 Yönetim kurulu imza sirküleri
 Kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri
 Kurucuların ikametgâh belgeleri
 Oda kayıt beyannamesi
 Yönetim kurulu üyelerinin imza sirküleri (örnekleri): Kooperatifin kuruluşu sırasında, ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapacak olan yönetim kurulu üyeleri anasözleşmeyle atandıklarından, bunların ad ve soyadları ile ne şekilde imza edeceklerine ilişkin imza sirküleri de dilekçe ekinde ticaret sicili Müdürlüğüne verilir. İmza sirkülerinin noter tasdikli olması gerekmektedir.

İMZA BEYANNAMESİ

18.08.2011 tarihinde kurulmasına izin verilen S. S ……………. Kooperatifinin ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere, anasözleşmenin 91. maddesiyle kurucu ortaklardan Şahap YILMAZ, Derya YILMAZ ve Levent TOLAY yönetim kurulu üyeliğine atanmışlardır.
Kooperatif anasözleşmesinin 44. maddesi gereğince, bilumum resmi ve özel daireler, müesseseler ile bankalar, şirketler, kurumlar ve her türlü gerçek ve tüzel kişiler nezdinde yapılacak işlemlerde kooperatifin resmi unvanı altına konmuş yukarıda ad ve soyadları yazılı şahıslardan herhangi ikisinin vazedecekleri imzaları, kooperatifi temsil ve ilzam edip, taahhüt altına koyacağından bu şahısların aşağıda bulunan örnek imzalarının tasdikini rica ederiz.

(İMZA-KAŞE)

İDARE VE TEMSİLCİLERİN:

Adı ve Soyadı 1. İmzası 2. İmzası 3. İmzası
Şahap YILMAZ ............. ............ ............
Derya YILMAZ ............ ........... ............
Levent TOLAY ........... ........... ............

Kurucu ortakların nüfus cüzdanı örnekleri ve ikametgâh belgeleri: Kuruluş izni sırasında izin merciine verildiği gibi, kurucu ortakların nüfus cüzdanı örnekleri ile ikametgâh belgelerinin, tescil talebi dilekçesi ekinde sicil memurluğuna verilmesi zorunlu bulunmaktadır.

 Tescil ve ilan edilecek hususlara ilişkin beyanname:

TESCİL VE İLANAN EDİLECEK HUSUSLARA İLİŞKİN BEYANNAME
1. Şirket Sözleşmesindeki imzaların noter onay Tarihi: 20/07/2014
2. Kooperatifin Amacı: Ortaklarının Eğitime yönelik ihtiyaçlarım sağlamak ve eğitim hizmetlerini pazarlamak,
3. Kooperatifin Konusu: Arsa ve arazi satın alır, birleştirir, imar planına uygun olarak alt yapı, plan, proje ve maliyet hesapları hazırlar ve ortaklarına konut yaptırır.
4. Kooperatifin Süresi (varsa): 15 yıl
5. Kooperatifin Unvanı : S.S,,,,,,,,,,,,Kooperatifi
6. Kooperatifin Merkezi: Ankara
7. Kooperatifin sermayesi 13.000 TL olup, bunun nakdi kısmına karşılık 3.250 TL'si ödenmiştir. Her ortaklık payı ise 100 TL'dir.
8. Ortaklık payı belgeleri her ortağın adına yazılıdır.
9. Kooperatif ilk genel kurula kadar 10. maddede adı geçen yönetim kurulu üyelerince,
ilk genel kuruldan soma ise seçilecek, yönetim kurulu üyelerince temsil edilecektir.
10. Yönetim kurulu üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili olan kimselerin ad ve soyadları: Şahap YILMAZ, Derya YILMAZ, Levent TOLAY
11. Olağan ve olağanüstü toplantılara çağrı; taahhütlü mektupla, ayrıca gerektiğinde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yolu ile yapılır. Çağrının sadece yazılı olarak imza karşılığı yapılması da mümkündür.

Kooperatifler Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre tescil ve ilan olunacak hususlar şunlardır:
a- Şirket Sözleşmesindeki imzaların noter onay tarihi,
b- Kooperatifin amacı, konusu ve varsa süresi,
c- Kooperatifin unvanı ve merkezi,
ç- Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri,
d- Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu,
e- Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler,
f- Kooperatif ne suretle temsil olunacağı ve denetleneceği,
g- Denetçiler, Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatifi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı,
h- Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve anasözleşmede bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının ortaklara ne suretle bildirileceği,
ı- Merkezi Türkiye’de bulunan kooperatiflerin şubeleri ve unvanları merkeze gönderme yapılarak, bulundukları yerin müdürlüğüne tescil olunur.
Ticaret sicili Müdürü, tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür (TTK M.32). Özellikle anasözleşmenin, emredici hükümlere aykırı olup olmadığı ve söz konusu anasözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü hükümleri içerip içermediği incelenir. Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır. Kooperatiflerle ilgili olarak yukarıda yer alan tescile dair hususların dışında yapılabilecek tescil istemlerinde anonim şirketlere ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.
Sicil Müdürü kooperatifin tescil talebini inceler. İnceleme sırasında tescil için öngörülen şartlardan bazılarının noksan olduğu tespit olunursa bu hususlar, sicil müdürlüğünce tescil talebinde bulunanlara bildirilir; kanun ve tüzükte aranılan şartların yerine getirilmesi, noksanlıkların giderilmesi için süre verilir. Verilen süre içerisinde eksikliklerin tamamlanmaması durumunda tescil talebi reddedilir.

Kanunlarda ve tüzükte aranılan şartların ve belgelerin varlığının tespiti halinde, kooperatifin kuruluşu tescil edilir ve bu tescil, sicil defterine kaydedilir. Kooperatifin kuruluşunun ticaret siciline tescilinden sonra, sicil Müdürlüğünce bir sicil tasdiknamesi düzenlenerek kooperatif yetkililerine verilir. Alınan bu belge verildiği tarihten itibaren bir yıl geçerli olup süresinin bitiminde ticaret sicili Müdürlüğüne götürülerek yenilenmesi gerekir. Ticaret siciline tescil edilen kooperatif tüzel kişilik kazanmış olur.
Kooperatif, ticaret sicili Müdürlüğüne tescil edildikten sonra, sicil müdürlüğü sicil tasdiknamesinin yanında yapılan bu tescilin Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanması için, ilan edilecek hususları belirten bir "ilan müsveddesi " hazırlayarak imza karşılığında kooperatif yetkililerine verir.
Kooperatif yetkililerince, sicil müdürlüğünden alınan ilan müsveddesini yayımlanmak üzere iadeli taahhütlü olarak Ticaret Sicili Gazetesi'ne gönderilir veya Ankara'da bulunan bu gazeteye elden teslim edilir.
Ticaret sicili müdürlükleri aracılığıyla ilanların gönderilmesi durumunda, sicil müdürlüklerinin ilanın alındığına dair ilgiliye vereceği makbuza ilanın alındığı tarihi yazması ve ilanı en geç 5 işgünü sonunda Müdürlüğe göndermesi zorunludur. Aksi takdirde doğan bütün zararlardan ilgililere rücu hakkı saklı kalmak üzere ilgili oda sorumludur.
İlgililerce elden verilen ilanların, ticaret sicili müdürlüğünden alındığı tarihten itibaren en geç 15 gün içerisinde Müdürlüğe teslim edilmesi zorunludur. Bu süre geçtikten sonra teslim edilen ilanlar yayımlanmaz. Bu ilanların yayımlanmamasından doğacak zararlardan ilgililer sorumludur. Ticaret Sicili Tüzüğünün 102’nci maddesi hükmü saklıdır.
Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanacak olan ilanlar için kelime başı belirli bir ücret alınıyor olup, bu ücretin yatırıldığını gösteren belgenin de Ticaret Sicili Gazetesi'ne gönderilecek ilan müsveddesi ile birlikte gönderilmesi gerekir. Ticaret Sicili Gazetesi'ne gönderilen ilanlar, geliş tarihinden itibaren en geç on gün içinde yayımlanır.
İlan bedelinin yatırıldığına dair belgenin gazeteye ulaşmaması veya ücretin eksik yatırılması durumunda ilan yapılmayacağından, ücretin eksiksiz ödenmesine dikkat edilmelidir. İlan müsveddesinin ticaret sicilinden alındığı tarihten itibaren en geç 25 gün içerisinde ilanın yapılması gerekir.
Ticaret Sicili Gazetesi'nin ilan müsveddelerini geliş tarihinden itibaren on gün içinde yayımlayacağı düşünüldüğünde, ilan müsveddelerinin ticaret sicilinden alındığı günden en geç yirmi gün içerisinde Ticaret Sicili Gazetesi'nde olacak şekilde postaya vermesi veya elden götürmesi gerekir.
Tüzel kişi tacirler, ticaret siciline müracaat ettikten sonra gerekli diğer işlemleri tacir adına ticaret sicili yapar.

Kooperatif kuruluş izninin alınması

Bir kooperatifin kurulabilmesi için, öncelikle ilgili Bakanlıktan izin alınması gerekmektedir. Tarımsal amaçlı kooperatifler, tarım kredi kooperatifleri ve bunların üst kuruluşları için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı; yapı kooperatifleri ve bunların üst kuruluşları için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; tarım satış kooperatifi, kredi ve kefalet kooperatifi ve motorlu taşıyıcılar kooperatifi ile diğer tüm kooperatifler ve bunların üst kuruluşları için Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ilgili bakanlık olarak gerekli izin işlemini gerçekleştirmektedir. Uygulamada ilgili Bakanlıklarca hazırlanan örnek anasözleşmeyle kooperatif kuruluşlarına izin vermede illerde ilgili Bakanlığın İl Müdürlükleri yetkili kılınabilmektedir.
Anasözleşme hazırlanıp notere onaylatıldıktan sonra kooperatife kuruluş izninin verilmesi hususunda, ilgili izin merciine hitaben iki nüsha dilekçe yazılır:

07/07/2014
TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜNE
ANKARA
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümleri doğrultusunda Ankara ili, Altındağ ilçesinde Sınırlı Sorumlu ……………. Kooperatifi unvanlı kooperatifi kurmak istiyoruz.
Kooperatifin taahhüt edilen nakdi sermayesinin 1/4 tutarı olan …… TL, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa bağlı … Bankada kooperatifimiz adına açılan …. hesaba yatırılmıştır.
Ekte ilgili belgeleri bulunan kooperatifimizin kuruluşuna izin verilmesini arz ederiz.
İmza
Kurucu ortaklar adına
Şahap YILMAZ
ACIK ADRES:
Gültepe Mahallesi 200. Sokak Nu:18 Altındağ/ANKARA
EKLER:
1- Noter onaylı 6 adet anasözleşme.
2- Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin iyi hal belgeleri.
3- Yönetim Kurulu üyelerinin aynı türden başka bir kooperatifte yönetim kurulu üyesi olmadıklarına ilişkin beyanları.
4-Taahhüt edilen nakdi sermayenin ¼ tutarının 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa bağlı bir bankada kurulmakta olan kooperatif adına açılacak özel bir hesaba yatırıldığına dair dekont.
5- Kooperatif kuruluş bilgi formu




































Kurucu ortaklar tarafından izin merciine verilen dilekçe ve ekleri izin mercii tarafından şekil ve esas yönünden incelenir. Şekil yönündeki incelemede dilekçeye ilave edilmesi gereken belgelerin mevcut olup olmadığı, esas yönünden ise ekte verilen belgelerin özellikle anasözleşmenin kanunlara ve genel kabul görmüş şekillere uygun hazırlanıp hazırlanmadığına bakılır.
Bu araştırma ve incelemeler sırasında noksan belgeler varsa bunların tamamlanması; anasözleşmede kanunun emredici hükümlerine aykırı hükümler yer alıyorsa, anasözleşme emredici hükümlerin bir veya birkaçını taşımıyorsa bunların düzeltilmesi istenir ve ondan sonra kuruluş izni verir.

Kooperatif Anasözleşmesinin Hazırlanması, İmzalanması ve Tasdiki

Kooperatif kuruluş başvuruları 2015 yılında uygulamaya konulacak Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOP-BİS) http://koopbis.gtb.gov.tr üzerinden yapılacaktır. Bu sistem üzerinden kuruluş başvurusu yapıldığında aşağıdaki yöntem izlenecektir:

-Vatandaşlık kimlik numarası ve şifre ile e.devlet kapısından giriş yapılacak,
-Kuruluş işlemleri seçilerek sonraki adımlar takip edilecektir. Yapılacak işlemler için eğitim CD’sinde gösterilen yol izlenmelidir.

KOOP-BİS yürürlüğe girinceye kadar kuruluş işlemleri Merkezi Sicil Sistemi(MERSİS)’ne ait http://mersis.gumrukticaret.gov.tr adresinden yapılmaktadır.

Kooperatif kuruluşu için en az yedi gerçek veya tüzel kişi bir araya geldikten sonra, anasözleşme hazırlanması ve her sayfasının kurucu ortaklar tarafından imzalanması ve imzaların da notere tasdik ettirilmesi gerekir.

Uygulamada ilgili Bakanlık tarafından hazırlanan örnek anasözleşmelerden yararlanılmaktadır. Örnek anasözleşmeler kullanılması, kuruluş izni verilmesi sırasında Bakanlığın (ya da İl Müdürlüğünün) denetimi ve incelenmesini kolaylaşmakta ise de bunlara uyma zorunluluğu yoktur.

Kooperatifler Kanununun 4’üncü maddesinde yer alan ve aşağıda değinilen hükümleri taşımak ve kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamak şartıyla, kurucuların istedikleri şekilde anasözleşme hazırlamaları mümkündür.

Kooperatifler Kanunu uyarınca anasözleşmede bulunması gereken hükümler şunlardır:

Zorunlu Hükümler (KK md. 4);
 Kooperatifin adı ve merkezi,
 Kooperatifin amacı ve çalışma konuları,
 Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hâl ve şartlar,
 Ortakların pay tutarı ve kooperatif sermayesinin ödenme şekli, nakdi sermayenin en az 1/4 nün peşin ödenmesi,
 Ortakların aynı sermayeyi koyup koymayacakları,
 Kooperatiflerin yükümlerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
 Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev ve yetki ve sorumlulukları ve seçim tarzları,
 Kooperatifin temsiline ait hükümler,
 Yıllık gelir gider farklarının, hesaplama ve kullanma şekilleri,
 Kurucuların adı, soyadı iş ve konut adresleri,

İhtiyari Hükümler (KK md. 5);
 Genel kurulun toplantısı, kararların alınması, oyların kullanılması hakkındaki hükümler,
 Kooperatifin çalışma şekline dair esaslar,
 Kooperatifin birliklerle olan münasebetleri,
 Kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesine ait hükümler,
> Kooperatifin süresi.

Yorumlayıcı Hükümler (KK md. 6);
Yukarıda zikredilen 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 5’inci maddesinin 1 ve 2’nci bentlerinde yazılı hususlar hakkında anasözleşmede hüküm olmadığı takdirde aşağıdaki hükümler uygulanır.
Genel kurul, kooperatifi temsile yetkililer tarafından imzalanan taahhütlü mektuplarla veya mahalli gazete ile köylerde ise yazılı olarak imza karşılığı toplantıya çağrılır.
 Kooperatifin faaliyeti; kooperatifin amacı ve çalışma konusuyla sınırlıdır.